Ex-hooligans houden maten FC Groningen in gareel (Gerectificeerd)

Politici en voetbalbestuurders roepen al jaren tevergeefs om stadionverboden met een meldingsplicht. FC Groningen heeft zo'n systeem eigenhandig ingevoerd. Wie meewerkt kan zijn straf halveren.

Vijf minuten voor het einde van het duel FC Groningen-AZ verzamelt de harde kern van de thuisclub zich voor het uitvak waarin de circa 140 Alkmaarse supporters de 2-1 overwinning vieren. Naar het voorbeeld van de Engelse hooligans dragen de Groningers geen sjaaltjes of mutsen, maar petjes van het chique merk Burberry en Stonegate-truien. Geduldig wachten ze het moment af waarop ze rotzooi kunnen trappen.

Onder begeleiding van motoragenten en politie te paard vertrekt even later de supportersbus van AZ uit het Oosterpark. De rest van de aanhangers van de nummer twee uit de eredivisie verdwijnt anoniem in de massa. Een confrontatie blijft uit. ,,Shit. Ik had er graag één willen slaan', zegt een aanhanger van FC Groningen temidden van een groepje jongeren. ,,Zat er echt niets tussen bij AZ?', vraagt hij voor de zekerheid nog aan supporterscoördinatoren Marcel (41) en Frits (32), die niet met hun achternaam in de krant willen. Als het antwoord negatief is, druipt hij af. ,,Nou, dan ga ik maar een biertje drinken.' ,,Dat zou ik maar doen', zegt Marcel. Twee jaar geleden zette hij een succesvol supportersproject op bij de club die in het verleden veel last had van de eigen fans. Twintig minuten na de wedstrijd tegen AZ is de rust weergekeerd in de Groningse volkswijk.

Marcel, een voormalig hooligan, evalueert de voetbalmiddag nog even kort met twee vertegenwoordigers van de politie. Behalve het ontploffen van wat bommetjes tijdens de wedstrijd is er niets gebeurt. Vandaag zal worden bekeken of achterhaald kan worden wie het vuurwerk heeft afgestoken. Mogelijk krijgen de daders dan later in de week een stadionverbod opgelegd.

Het werk van de supporterscoördinatoren van FC Groningen vindt in samenwerking met het openbaar ministerie, politie, de gemeente en de club plaats. Sinds enkele jaren kunnen fans de duur van hun stadionverbod halveren als ze vrijwillig meedoen aan een uniek project waarbij de gestraften zich tijdens iedere wedstrijd van hun club moeten melden in een café in de binnenstad van Groningen. Onder het genot van een biertje kijken ze dan op de televisie naar voetbalwedstrijden of leggen ze een kaartje. Goed gedrag wordt eerst beloond met stadionbezoek onder begeleiding en later met kwijtschelding.

Inmiddels hebben zo'n 25 fans na een stadionverbod met succes het traject bewandeld. Tegen AZ mochten twee supporters die normaal gesproken jaren achtereen niet meer welkom zouden zijn in het Oosterpark, voor het eerst dit seizoen de Z-Side op. Veel plezier beleven ze niet aan de nederlaag. ,,Wat een baggerwedstrijd', zegt een grote stevige jongen die een stadionverbod heeft tot 2008 in de rust tegen Marcel en Frits. De coördinatoren geven hem een bemoedigend klopje. De manager veiligheidszaken van Groningen had de lastige klant even daarvoor buiten het stadion aan de Zaagmuldersweg al welkom geheten.

De door subsidies van de gemeente betaalde krachten Marcel en Frits weten als geen ander hoe je supporters moet behandelen. Bewust is gekozen oud-hooligans als vrijwilligers bij het project te betrekken. Tijdens de wedstrijden dragen ze groene jasjes waarop in grote witte letters `Supportersproject FC Groningen' staat gedrukt. Voor de wedstrijd delen ze kaartjes uit aan bevriende fans (Frits: ,,Zo geven we iets terug voor hun medewerking') en schudden ze vriendelijk vele handjes. Marcel: ,,We kennen bijna iedereen. Contact is belangrijk. We gaan met de jongens die stadionverboden hebben een contract aan. Zonodig helpen we ze ook met scholing of met het zoeken naar werk. Zo bouwen we steeds aan een vertrouwensband. Als er problemen zijn, horen we dat. We weten precies wat er in die groep omgaat. We weten meestal meer dan de politie. Maar het is heel belangrijk het vertrouwen van de supporters niet te beschamen.'

Het kostte Frits een paar jaar geleden aanvankelijk wel enige moeite de overstap te maken naar het project. De geboren en getogen Groninger rolde het jongerenwerk in nadat hij drie jaar geleden een stadionverbod van twaalf maanden opgelegd had gekregen. Nadat Groningen in december 2001 een uitduel met PSV met 8-0 verloor wachtte Frits de spelersbus op. Hij koelde zijn woede door met stenen vijf ramen aan diggelen te gooien. Frits: ,,Spijt heb ik daar nooit van gehad. Zo'n nederlaag komt keihard aan. Dat kan niet. Het heeft me wel een paar duizend euro gekost. Het was terecht dat ik straf kreeg. Ik heb allerlei cursussen gevolgd. Langzaam maar zeker kwam ik erachter dat het werken met jongeren me wel ligt. Dat kan ik nu ook nog doen bij mijn favoriete club. Dat is prachtig toch?'

Terwijl Marcel normaal gesproken in het café de supporters met een stadionverbod begeleidt, is Frits bij iedere wedstrijd (thuis én uit) van FC Groningen aanwezig. ,,De liefde voor de club zal nooit verdwijnen. Dat zit gewoon in me', stelt Frits. ,,In de tijd dat ik een stadionverbod had was dit project er nog niet. Maar ik ben wel af en toe stiekem naar wedstrijden gegaan. Dat is niet tegen te houden.' De tijd dat Frits zelf betrokken was bij ongeregeldheden is voorbij. Sterker nog, hij moet er nu zelf voor zorgen dat de rust binnen en buiten het stadion zoveel mogelijk gehandhaafd blijft.

Zijn rol als supporterscoördinator wordt hem door de harde kern van FC Groningen niet altijd in dank afgenomen. Zo voorkwam hij twee weken geleden een confrontatie tussen fans van Groningen en FC Den Bosch door samen met een paar anderen de deuren van de supportersbus dicht te houden. ,,Dat vonden sommigen niet leuk', zegt Frits met een lach op zijn gezicht. ,,Dat had ik vroeger ook niet gewaardeerd. Maar dat hoort er nu eenmaal bij. Soms moet je ingrijpen. Maar meestal proberen we door te bemiddelen straffen te voorkomen.' Marcel: ,,Vroeger konden supporters zich niet voorstellen dat je met de politie sprak. Nu moet je soms met die wouten in conclaaf. Als we horen dat jongens opgepakt gaan worden, waarschuwen we. Dan kunnen ze zichzelf melden en nog wat afspraken maken voor hun werk.'

Dit is de derde aflevering van een serie over supportersprojecten in het betaald voetbal. Eerdere delen zijn te lezen op www.nrc.nl/sport

Rectificatie

Supportersproject

Bij het artikel Ex-hooligans houden maten FC Groningen in gareel (29 november, pagina 15) ontbrak de naam van de grondlegger van het supportersproject in Groningen, Geert Spieker. Deze ex-hooligan zit in de gemeenteraad van Groningen namens de Stadspartij.