`Een eind op weg naar apartheid'

De strijdbaarheid tegen racisme was voelbaar én hoorbaar tijdens het Nederlands Sociaal Forum afgelopen weekeinde in Amsterdam. `Ik weiger te worden geïslamitiseerd.'

Enthousiast scandeert de voorste linie van de demonstratie, aangevoerd door een spreekstalmeester van de Internationale Socialisten, leuzen tegen racisme. Het is zondagmiddag en ter afsluiting van het Nederlands Sociaal Forum, een bijeenkomst van andersglobalisten, demonstreren naar schatting 2.000 man in de Amsterdamse binnenstad voor ,,een kleurrijk Nederland'' en ,,tegen de hetze tegen moslims''.

De achterste linies van de demonstratie lopen echter al keuvelend in de regen van het Beursplein naar het beeld van de Dokwerker op het Jonas Daniël Meijerplein, monument ter herinnering aan de februaristaking in 1941. Lauw wordt er daar gereageerd op rapper Raymzter (bekend van het lied `Kutmarokkanen') die een poging doet de groep tot dansen en meezingen te bewegen.

Oud-minister Hedy d'Ancona, die zich zegt te schamen voor een land dat door zijn dagelijkse praktijken een scheiding aanbrengt tussen ,,wij en zij'', krijgt dankzij het enthousiasme van presentator Samira Abbos nog applaus, maar bij een toespraak van FNV-voorzitter Lodewijk de Waal verslapt de aandacht snel.

,,Als dit alle Nederlanders zijn die tegen racisme vechten, is het slecht gesteld met dit land'', concludeert dan ook een oudere Amerikaanse toerist, die niet met zijn naam in de krant wil.

Maar de strijdbaarheid was eerder in het weekeinde wél voelbaar en hoorbaar. Tijdens vrijwel elke workshop en lezing op het door 4.500 mensen bezochte Nederlands Sociaal Forum in de Beurs van Berlage drong door dat Nederland is veranderd. Niet alleen sinds ,,het tijdperk na Theo'' zoals het her en der werd genoemd, maar al vóór de moord op filmmaker Van Gogh.

Met verve werd er gesproken over de verrechtsing van Nederland, over racisme, over uitsluiting en achterstelling van grote groepen Nederlanders – onder wie veel ,,nieuwe Nederlanders'' – en hoe `links' na de moord op Pim Fortuyn in mei 2002 in zijn schulp is gekropen. ,,We hebben laten gebeuren dat rechts de bewakers van onze belangen zijn geworden'', is een van de conclusies.

Opvallend is dat het niet alleen de bekende gezichten van de Nederlandse andersglobalistenbeweging zijn die pleiten voor verandering. Aan het forum deden veel Marokkaanse- en Turkse Nederlanders mee en was ook het aandeel van (oud)-politici, vakbondsleden en `gewone' belangstellenden groot.

Zo spreekt oud-burgemeester Ed van Thijn over de schijnbare tolerantie in Nederland. ,,We denken dat we een geweldig tolerant land zijn, maar zoals vaker is gebleken, valt de Nederlandse tolerantie zo uiteen'', zegt hij. Van Thijn meent dat ,,we in Nederland een heel eind op weg zijn de apartheid te herintroduceren''.

,,Nederland is niet zo tolerant'', zegt ook Miriyam Aouragh van de organisatie Stop de Hetze! ,,Er wordt nu net gedaan alsof dit een homo- en vrouwvriendelijk land was voor de komst van moslims.'' En Abdou Menebhi van de Marokkaanse vereniging EmCeMo vraagt zich vertwijfelt af ,,wat jullie nu van ons willen?'' Hij meent dat alle migranten, allochtonen en nieuwe Nederlanders na 11 september islamieten zijn geworden. ,,Ik weiger te worden geïslamitiseerd.''. Fenna Ulichki van de Marokkaanse Vrouwen Vereniging Nederland concludeert met hoorbare woede in haar stem dat ,,we een politieke paragraaf [zijn] geworden naast het fileprobleem''.

Het weekeinde maakt volgens de organisatie duidelijk dat er veel mensen die ,,zien dat het huidige Nederland niet het land is dat zij voorstaan''. ,,De huidige oplossingen voldoen niet, en ik denk niet dat we nu wel weten hoe de samenleving kan worden verbeterd, maar we denken erover na'', aldus Bernadette Vieverich van de organisatie.