Dansers zijn geen acteurs

Vroeg of laat keert iedere theatermaker terug naar de oude Grieken, die de basis legden voor westerse morele dilemma's en vragen over leven en dood. Vele schrijvers proberen teksten van Homeros tot Sofokles van een nieuw jasje te voorzien, weinigen slagen daar in. Dramaschrijver Oscar van Woensel koos voor de mythische figuur Kassandra, de Trojaanse prinses die de val van Troje en de moord op Agamemnon voorspelt, maar die door niemand wordt geloofd. Zij belichaamt heldendom en slachtofferschap en dat is precies wat de Vlaamse zusters Anne Teresa en Jolente De Keersmaeker wilden onderzoeken.

In hun danstheaterstuk Kassandra wordt niet toneel gespeeld en niet gedanst. Ergens tussen het epische theater van Brecht en de spreekpartituren van Cage in vertolken twaalf dansers de stemmen van Kassandra. Om en om krijgen ze zinnen toebedeeld met daaraan gekoppeld een aanzet tot beweging, ontdaan van een esthetische context. De dansers rennen wat rond en trekken een houten schutting op wielen door de ruimte, maar een ritme ontstaat nergens.

Kassandra is een concept en volgens dat concept zou, volgens Anne Teresa De Keersmaeker, het woord een danser toegang geven tot een andere manier van communiceren. Maar als acteurs schieten de dansers hopeloos tekort. Hun Engels is soms niet te volgen en de geprojecteerde vertaling is niet altijd te lezen. Het is voor acteurs al moeilijk om niet-acterend een tekst te brengen, laat staan voor dansers die hierin niet geschoold zijn. Wie brengt het choreografen nu eens aan het verstand dat ook acteren een echt vak is? Waarom zie je toch zo zelden een acteur in een dansvoorstelling meedansen?

Van Woensels tekst is te essayistisch om op een theatrale emotie een beroep te doen. Dat mag dan zo bedoeld zijn, in Kassandra werkt het niet. Tekst en beweging zijn nauwelijks boeiend gekoppeld. Ondanks de suggestie in het programmaboekje dat de vrouwelijke rol van Kassandra centraal zou staan, verzuipt de voorstelling in quasi-filosofietjes. Kassandra gaat ten onder aan een denkfout: van een zo menselijk drama een abstracte voorstelling maken.

En dat terwijl de dames De Keersmaeker toch eerder zo vruchtbaar samenwerkten, in bijvoorbeeld Quartett uit 1999. Maar daarin was de verwijzing naar een menselijke realiteit, de liefde, aanwezig. Wat choreografe Anne Teresa De Keersmaeker met dans zo goed kan, en regisseuse Jolente De Keersmaeker met theater, blijft deze keer achterwege. Snel eindigen met twee Vlaamse liedjes over geluk en alcohol is dan mosterd na de maaltijd. Zelfs als mislukking is Kassandra niet interessant.

Voorstelling: Kassandra, door Rosas/ Kaaitheater. Regie & choreografie: Jolente en Anne Teresa De Keersmaeker. Gezien 27/11 Schouwburg Rotterdam. Inl: www.rosas.be