Bosch en Gravenstijn op eenzaam niveau

Edith Bosch en Deborah Gravenstijn zijn vooralsnog de enige Nederlandse judoka's van internationale allure. De Nederlandse kampioenschappen boden weinig toekomstperspectief.

Voor aansprekende prestaties op internationale toernooien moet Nederland het voorlopig hebben van de huidige toppers Edith Bosch (24) en Deborah Gravenstijn (30), winnaressen van respectievelijk olympisch zilver en brons bij de Spelen in Athene. Zoveel werd duidelijk bij de Nederlandse kampioenschappen judo voor vrouwen in Rotterdam, waar zowel Bosch (-70 kilogram) als Gravenstijn (-57 kg) afgelopen zaterdag de nationale titel won.

,,Op dit moment heeft Edith Bosch helemaal geen concurrentie in haar gewichtsklasse en ik zie ook niet zo snel iemand verschijnen'', concludeerde bondscoach Marjolein van Unen, die Bosch bij afwezigheid van haar coach Chris de Korte begeleidde. Niet dat Bosch veel aanwijzingen nodig had, want ze ondervond geen tegenstand van betekenis op weg naar haar zevende titel.

Typerend voor de overmacht van Bosch was het gemak waarmee ze Bianca Hofman, die via de herkansing alsnog brons won, in de voorronde versloeg. Iets meer dan een minuut had ze nodig om haar te vloeren: ippon, einde partij. In de finale kon haar eeuwige rivale Nicky Boontje de judoka uit Vlaardingen evenmin in verlegenheid brengen. Driemaal eerder verloor Boontje een finale op de NK en ook zaterdag was Bosch de sterkste. Maar Boontje stopt met topjudo.

,,Chapeau voor Nicky'', zei Bosch. ,,Ik heb vandaag hard moeten werken. Zij is altijd een goede tegenstandster geweest. Door haar concurrentie ben ik sterker geworden. Zij heeft mij mede gebracht waar ik ben.''

,,De NK zijn niet leuk. Ik zie het als een verplichting. Ik heb hier niks meer te winnen en kan alleen maar verliezen'', zei Bosch. Hoewel ze naar eigen zeggen ,,geen spanning'' voelde voor het toernooi, maakte de regerend Europees kampioene een gedreven indruk. Voor niets minder dan de titel was ze naar Rotterdam gekomen. ,,Ik was hier niet zo gefocust als voor grote internationale toernooien. Maar ik heb goed getraind. Als ik meedoe wil ik ook winnen.''

Hoe anders was de voorbereiding van Gravenstijn, die door het plotselinge overlijden van haar zus vorige maand nauwelijks aan trainen was toegekomen. ,,Ik heb heel erg getwijfeld voor dit NK; het was een gok om mee te doen'', zei Gravenstijn na haar moeizaam gewonnen finale tegen Dani Libosan. Pas na vijf minuten verlenging wees de scheidsrechter haar aan als winnaar. ,,Het ging gelijk op. Het moet niet langer duren dan vijf minuten, dacht ik vooraf. Ik miste vandaag de scherpte en een goede timing. Als je niet in vorm bent, moet je het hebben van je vechtersmentaliteit'', aldus een vermoeide Gravenstijn.

De kleine vechtersbaas uit Rotterdam heeft in haar loopbaan veel tegenslagen overwonnen. Lange tijd had ze niet zo hard hoeven knokken op nationaal niveau. Maar dat een nauwelijks voorbereide Gravenstijn moeiteloos door de voorrondes kwam en alleen in de finale tot het uiterste moest gaan, zegt veel over het gebrek aan concurrentie in haar gewichtsklasse. ,,Na Jessica Gal (haar voegere rivale, red.) is niemand meer opgestaan'', concludeerde Gravenstijn.

Voor zowel Gravenstijn als Bosch ligt de sportieve uitdaging dan ook op internationale toptoernooien. Zoals het prestigieuze A-toernooi in Parijs en de EK van volgend jaar in eigen land. Hoewel ze de jongste niet meer is, besloot Gravenstijn onlangs toch door te gaan tot en met de Spelen van Peking in 2008. ,,Na het overlijden van mijn zus snakte ik naar de flow, het goede gevoel van de Spelen in Athene. Op de judomat voel ik me het gelukkigst. Ik krijg er nog steeds kippenvel van. Ik ben een gevoelsmens en vind dat je dat gevoel moet volgen'', verklaarde Gravenstijn haar besluit.

Daarbij tekende ze wel aan dat 2006 ,,een kruispunt'' wordt. ,,Alleen als het dan goed gaat, ga ik door. Ik bekijk het stap voor stap.'' Bondscoach Van Unen, naast coach Jan de Rooij al jaren een vaste begeleider van Gravenstijn, bevestigde het stappenplan voor Peking. ,,Deborah heeft veel blessures gehad in het verleden. We blijven tussentijds kijken hoe haar lijf het houdt. Na elk groot toernooi volgt een evaluatie.''

De jongere Bosch kent minder (lichamelijke) zorgen. Prolongatie van haar Europese titel en een wereldtitel zijn haar eerstvolgende doelen, maakte ze zaterdag duidelijk. Maar goud in Peking blijft de ultieme droom. Omdat ze zich ,,niet meer zo hoeft te bewijzen'' in de internationale arena laat Bosch volgend jaar een aantal A-toernooien schieten. Uitgezonderd het A-toernooi in Parijs, waar ze wil ,,staan''. ,,Edith heeft een zwaar jaar gehad en hoeft zich niet meer overal te laten zien'', aldus Van Unen over de Nederlandse topjudoka.

De balans opmakend na de NK ziet Van Unen buiten Bosch en Gravenstijn weinig Nederlandse judoka's die de komende jaren internationaal potten kunnen breken. ,,De gevestigde orde regeert'', luidt haar conclusie na de NK. Twee judoka's hebben Van Unen verrast in Rotterdam. De talentvolle Marhinde Verkerk (18), verliezend finaliste in de klasse tot 78 kilogram, en Carola Uilenhoed (20), die de titel won in de zwaarste categorie (+78 kg). Al met al een wat magere oogst. Van Unen: ,,We hebben wel talent als je kijkt naar de prestaties van de junioren. Maar voor de stap naar de senioren is veel geduld nodig. Je moet veel tijd investeren. Een aantal meisjes haakt dan af.''