Afpakken nationaliteit

Iemand die is veroordeeld voor een misdrijf tegen de staat zal meestal lange tijd in Nederland moeten blijven, wat voor paspoort hij ook bezit. In de regel wordt zo iemand opgesloten in de cel. Als hem dan bij bezit van een dubbel paspoort de Nederlandse nationaliteit wordt ontnomen, verandert er weinig. Pas na het uitzitten van zijn straf moet hij terug naar het land waarvan hij de nationaliteit heeft behouden. De sanctie komt dus laat aan. Het kabinetsplan om mensen met een dubbele nationaliteit die voor een misdrijf tegen de staat zijn veroordeeld het paspoort te ontnemen, heeft een symbolisch karakter. Een misdrijf tegen de staat is een uitzonderlijk delict dat niet gemakkelijk valt te bewijzen. Het is nog helemaal de vraag of de verdachte van de ontwrichtende moord op Theo van Gogh een misdrijf tegen de staat ten laste kan worden gelegd.

Een dubbele nationaliteit ondergraaft het sociale contract waartoe landgenoten zich hebben verplicht. Bij naturalisatie wordt aan immigranten ook gevraagd om hun oude nationaliteit op te geven, maar er is geen sanctie als dat niet gebeurt. Een immigrant uit Marokko kan zijn nationaliteit zelfs niet opgeven en voor Turken is het heel moeilijk.

Er is geen reden om mensen met een dubbele nationaliteit anders te behandelen dan andere Nederlanders. Verdragsrechtelijk is het ook niet mogelijk. Ook personen met een dubbele nationaliteit horen na een veroordeling voor een delict hun Nederlandse nationaliteit dus niet te verliezen. Maar dat ligt anders bij misdrijven waar vitale belangen van de staat worden geschaad. Te denken valt aan hoogverraad of werk voor buitenlandse geheime diensten. Dan heeft het bezit van de andere nationaliteit te maken met het misdrijf. De loyaliteit ligt dan duidelijk niet bij Nederland, maar elders. Bij terreur kan dat ook het geval zijn. Maar dan moet de definitie van `terreur' wel scherper zijn omschreven dan nu, zodat duidelijk is dat de veroordeelde zich beter kan beperken tot zijn andere staatsburgerschap.