Vervuiling vooral in Europese deel Atlantische Oceaan

Twintig procent van de alle olievervuiling op zee vond tussen 1960 en 2002 plaats in het Europese deel van de Atlantische Oceaan. Dat blijkt uit een analyse van Spaanse biologen in het Duitse wetenschappelijke tijdschrift Naturwissenschaften. Het is het eerste complete wereldwijde overzicht van de plaatsen waar olievervuiling op zee is opgetreden in de afgelopen veertig jaar.

De auteurs van het artikel hebben allen hun wortels in Galicië. Daardoor werden ze persoonlijk geconfronteerd met de gevolgen van de ramp met de olietanker Prestige, die in 2002 voor de kust van hun vaderland verging. Miguel Vences, zoöloog aan de Universiteit van Amsterdam en één van de auteurs, vertelt aan de telefoon dat hij en zijn collega's zich – gealarmeerd door de ecologische ramp die zich voor hun kust voltrok – gingen verdiepen in de literatuur over olierampen. ,,Tot onze verbazing ontdekten we dat wereldwijde statistieken ontbraken. Toen besloten we dat zelf maar eens op een rijtje te zetten.''

Uit hun onderzoek blijkt dat zich sinds 1960 wereldwijd 410 grote olierampen met schepen hebben voorgedaan, waarbij ruim 5,5 miljoen ton olie de oceanen vervuilde. In de Golf, voor de kust van Venezuela, de punt van Zuid-Afrika en in het oosten van de Middellandse Zee is veel olievervuiling. Maar nergens is die zo ernstig als in de Atlantische Oceaan voor de kust van Europa.

De kust van Galicië en de toegang tot Het Kanaal bij Normandië staan bekend als risicogebieden voor scheepsrampen, maar een goede statistische vergelijking met de rest van de wereld ontbrak. ,,De reputatie van deze gebieden zou net zo goed een effect kunnen zijn van de berichtgeving in de media die aan een olieramp in Europa nu eenmaal meer aandacht schenken dan een in, zeg, Afrika. Maar dat bleek niet het geval.''

Wereldwijd tekent zich een dalende trend af in de hoeveelheden olie die vrijkomt bij rampen. Die daling blijft echter achterwege in de Oostzee en het Europese deel van de Atlantische Oceaan. Volgens Vences laat zich dat makkelijk verklaren: ,,In dit gebied is zeer intensief scheepvaartverkeer, er is een concentratie van grote zeehavens en de schepen moeten hun weg zien te vinden in smalle en complexe vaarwegen. Zuiver geografisch gezien is dit een gebied waar je veel ongelukken kunt verwachten. Door de Europese beleidsmakers is daar altijd veel te weinig rekening mee gehouden.''

Volgens Vences is het positief dat de EU verplicht gaat stellen dat olietankers dubbelwandig zijn. ,,Rampen zullen zich nog wel blijven voordoen, ook al omdat er nog steeds enkelwandige tankers door de Noordzee varen die een bestemming hebben buiten de EU. In risicogebieden moet goede apparatuur komen om olievervuiling zo snel mogelijk te bestrijden'', aldus Vences.