Oekraïne staat op een tweesprong

De ironie is onmiskenbaar voor iedereen die de onttakeling van het Russische olieconcern Yukos heeft aanschouwd. De Russische president Poetin verklaarde de oligarchen in eigen land de oorlog, maar nu steunt hij hen stilzwijgend in Oekraïne. Victor Janoekovitsj, de officiële winnaar van de presidentsverkiezingen in Oekraïne en de voorkeurskandidaat van Moskou, heeft nauwe banden met een aantal Oekraïense oligarchen, onder wie Rinat Achmetov. Deze 38-jarige is de eigenaar van diverse oligarchische speeltjes, zoals een voetbalteam, en van een industriële holding genaamd System Capital Management, die activiteiten in de staalsector, media, bierbrouwerij en mijnbouw onder zijn bezittingen telt.

Twee factoren verklaren waarom Poetin in Oekraïne voor een andere benadering heeft gekozen. De eerste is dat de massale privatiseringen in Rusland een nieuwe klasse van ondernemers heeft doen ontstaan, waaruit de oligarchen zijn voortgekomen. Toen zij een deel van de politieke macht wilden, liet Poetin zijn tanden zien. In Oekraïne daarentegen zijn de trofeeën van de privatisering verdeeld onder de leden van de oude garde en hun handlangers. In sommige opzichten maakte dat de corruptie - en de betrekkingen tussen de oligarchen en de regering - stabieler. De tweede factor is dat president Poetin nu eenvoudig andere middelen inzet om hetzelfde doel te bereiken: de consolidatie van de macht van de Russische staat.

De kansen dat deze crisis leidt tot financiële besmetting lijken klein. De financiële markten van Oekraïne zijn onontwikkeld. In het oosten wordt de Russische economie beschermd door de hoge olieprijs. In het westen houdt de Poolse zloty - dikwijls een betrouwbare graadmeter voor de stemming op opkomende markten - zich goed. Maar als Janoekovitsj aan het langste eind trekt, lijkt het Russische voorbeeld in Oekraïne navolging te gaan vinden.

Voor beleggers is de boodschap dezelfde als die voor Rusland: koester geen valse verwachtingen over vrije markt en rechtsstaat, blijf in het gareel en houd je op in de buurt van de machthebbers.