Nederlandse nationaliteit sneller kwijt

Mensen met een dubbele nationaliteit die zijn veroordeeld voor een misdrijf tegen de staat raken hun Nederlanderschap kwijt.

De maatregel kan alleen worden toegepast bij mensen die naast de Nederlandse nog een andere nationaliteit hebben. Anders worden de veroordeelden staatloos en dat is in strijd met internationale verdragen.

Met dat voorstel van minister Verdonk (Vreemdelingenzaken en Integratie, VVD) heeft het kabinet gisteren ingestemd. Door intrekking van het Nederlandse paspoort wordt de dader vreemdeling en kan hij of zij vervolgens ook het land uit worden gezet.

Het voornemen van Verdonk is onderdeel van het pakket maatregelen van het kabinet in de strijd tegen (islamitisch) fundamentalistische terreur. Ook degenen die veroordeeld zijn wegens samenspanning met het doel een strafbaar feit te plegen dat de belangen van de staat schaadt, raken hun Nederlandse paspoort kwijt, werd gisteren duidelijk.

Het nieuwe beleid past bij de intentie van het kabinet om meervoudige nationaliteit te beperken. Tot nu toe kon het Nederlandse paspoort alleen worden afgenomen als op frauduleuze wijze het Nederlanderschap was verkregen. Inmiddels bezit 80 procent van de allochtonen van de tweede generatie een dubbele nationaliteit; onder hun ouders is dat 47 procent. Tot 2003 is door naturalisatie het aantal personen met een dubbele nationaliteit toegenomen met bijna een half miljoen. Van de Turken en Marokkanen heeft tweederde zowel een Turks of Marokkaans als een Nederlands paspoort.

Het hebben van twee nationaliteiten heeft vaak praktische redenen. Het paspoort van het land van herkomst biedt nauwelijks toegang tot met name andere westerse landen. Daarvoor is vaak een inreisvisum nodig, dat bijvoorbeeld voor Turken en Marokkanen steeds moeilijker valt te bemachtigen. Bovendien kunnen bijvoorbeeld Marokkanen hun oude nationaliteit niet teruggeven. Wie eenmaal Marokkaan is, blijft dat zijn hele leven, zo gebiedt de nationale wetgeving. Ook voor Turken blijkt het in de praktijk moeilijk om de Turkse nationaliteit op te geven, ook al biedt de wet die mogelijkheid wel. Bovendien kunnen mannen tot ze in Turkije hun militaire dienstplicht hebben vervuld – dat kan tot hun 38ste – hun Turkse nationaliteit niet teruggeven.

Bij naturalisatie ontstaat nu in 63 procent van de gevallen een meervoudige nationaliteit, ongeveer in de helft van die gevallen (32 procent) omdat afstand van de oorspronkelijke nationaliteit onmogelijk is. Bij 30 procent van de naturalisaties is afstand van de oude nationaliteit wel mogelijk, maar geeft de Rijkswet op het Nederlanderschap daarvan vrijstelling. Dit betreft asielgerechtigden (16 procent), gehuwden (12 procent) en personen van de tweede generatie (2 procent). De restgroep heeft om andere redenen vrijstelling van de afstandsverplichting. Verdonk wil het aantal vrijstellingen nu drastisch beperken.