Hannah `Hieper' Buenting over haar leven met adhd

Niet alleen kleine jongetjes zijn hyperactief.

Hannah Buenting (19) schreef een boek over haar `ups en downs met adhd'. Met dank aan het medicijn ritalin, vertelt ze aan Monique Snoeijen.

In de vensterbank en op de grond staan tientallen lege kopjes en glazen. De stoelen zijn bezet met kranten, plastic zakken en een gitaar. Losse kleedjes op de grond liggen opgekruld te wachten tot zíj erover struikelen zal: Hannah Buenting (19). Nu zit ze op de bank, haar knieën opgetrokken in een lang zwart vest. Een knap meisje dat in alle rust vertelt over haar intens chaotische bestaan. ,,Het valt zeker een beetje tegen?'', zegt ze. ,,Ik zit nog in mijn ochtendroes.''

Adhd is een ziekte die vooral bekend is van kleine jongetjes. U kent ze wel: die kinderen die schreeuwend door een treincoupé stuiteren, terwijl de uitgeputte moeder apatisch en uitsluitend nog voor de vorm `rustig, niet doen' zegt. Volgens onderzoek heeft drie procent van alle kinderen adhd, dat betekent dat in elke schoolklas wel een of twee kinderen zitten die het hebben.

Lang is aangenomen dat adhd met het ouder worden verdwijnt, maar de laatste tijd is er veel aandacht voor (jong)volwassenen met adhd. Zeker één procent van alle volwassenen (vergelijkbaar met het aantal volwassenen met epilepsie of schizofrenie) heeft er nog veel last van. Zij hebben last van concentratiestoornissen, dagdromen en vergeetachtigheid, bovendien kunnen zij zich moeilijk aanpassen en hebben daarom vaak problemen op het werk en in de liefde.

Citaat uit het boek: ,,Ik ben er laatst achtergekomen, mijn drukte is van eenzame aard. Je zou ook kunnen zeggen dat drukke mensen mijn ritalin zijn. Ik kan gillend op mijn hoofd staan en er ook nog bij springen, zodra er iemand bij komt ben ik er klaar mee. Noem het zelfzuchtig, noem het gierig, noem het arrogant, het heeft iets van de zanger, je kent hem wel van de kampvuren, die urenlang liedjes zingt, maar zodra er anderen mee gaan doen beledigd zijn mond houdt omdat hij zich niet wil meten aan het niveau van de anderen.''

In Hieper: Up en down met adhd doet Hannah Buenting (19) verslag van haar impulsieve en soms destructieve leven met adhd (attention deficit hyperactivity disorder, oftewel aandachts-tekort-stoornis met hyperactiviteit). Haar stijl is licht hysterisch, soms ontroerend. Ze beschrijft een abortus (,,Het moest een keer gebeuren, het hoort bij de chaos''); hoe ze tekeer gaat als een vriendje het uitmaakt (,,dan schreeuwde ik weer en ontdekte lage tonen die mijn stem nooit eerder had laten klinken. Mama, mama. Nog nooit was er iemand zo zielig als ik. Want dat was ik. Zielig. Echt heel zielig. Ik kotste van verdriet''); of hoe haar eigen verliefdheid bij een andere jongen plotseling omslaat in afkeer (,,dat lachje, dat goed bedoelde. En zijn ouders zijn zo vreselijk aardig''). Als Hannah op verzoek van de therapeut een schema maakt om haar leven te structureren, verliest ze zichzelf helemaal in eindeloze vertakkingen. ,,Nee, mam, ik maak een schema. Veel te druk. Ik eet later wel.''

En vraag nooit aan Hanna of ze haar kamer wil opruimen. ,,Ik vind het fijn om van hoopje naar hoopje te springen'', schrijft ze. ,,Er is niets leukers dan een la open te trekken en er een tientje in te vinden, een foto, een brief. Dingen waarvan ik niet wist dat ik ze had of kwijt was.'' Nu ja, tot het moment dan waarop de troep haar ,,aanstaart met duizend stinkende ogen'' en ze van ellende begint te hyperventileren en uiteindelijk – kwaad omdat ze niet bij machte is op te ruimen – met de spullen gaat smijten en een ravage aanricht.

Hoe kan iemand die zich niet kan concentreren, impulsief is en moeilijk afspraken nakomt in hemelsnaam een boek schrijven?

,,Het is natuurlijk een debiel plan om een adhd'er in vijf maanden een boek te laten schrijven. Het is ook alleen gelukt omdat de uitgever continu achter mijn broek zat. En natuurlijk omdat ik tijdens het schrijven ritalin slikte.''

Waarom wilde je over adhd schrijven?

,,Het is een onderwerp dat erg tot de verbeelding spreekt. Je kunt geen blad openslaan of geen radioprogramma aanzetten of het gaat wel weer over die stuiterbaljongetjes en het omstreden middel ritalin. Het leek me een goed moement.''

Wat doet ritalin met je?

,,Als ik in de stress zit, kan ik dankzij ritalin mijn hoofd erbij houden. Maar het zijn zware pillen. Ik word er heel mat van. Alle eetlust verdwijnt. En als het is uitgewerkt begin ik juist te bouncen: als een elastiekje dat losschiet.''

Toch is je boek niet mat.

,,De meeste invallen voor het boek kreeg ik als ik niet had geslikt. Dan ging ik ook wel zitten schrijven. Om al die warrige eindjes aan elkaar te knopen, had ik dan wel ritalin nodig.''

Je maakt in dit boek niet per se een gestoordere indruk dan andere schrijvers. Waar houdt een drukke, associatieve geest op en begint adhd?

,,Ze zeggen wel dat adhd een modeziekte is. En ik heb mezelf ook heel vaak de vraag gesteld: heb ik niet gewoon veel karaktereigenschappen als `druk', `impulsief', `associatief', `ongeconcentreerd'? . Je kunt niet even een bloedtest doen om de diagnose te stellen. Je moet een lijst met duizend vragen invullen en dan komt het eruit. Maar als je hoofd pijn doet van de chaos, als je driftbuien hebt en soms heel verdrietig bent, dan is het erg genoeg om er een naam aan te geven. Ik ben al bij zoveel psychiaters geweest. Nu heeft het dus een naam. Dat helpt. Dan kun je er namelijk ook wat aan doen.''

Hoe heb je het VWO kunnen doen?,,Met veel gillen en stampen. Ik had eigenlijk een MAVO-advies gekregen. Zelf dacht ik meteen: tuurlijk, logisch. Maar mijn ouders hebben me overtuigd dat ik meer kan. Makkelijk was het niet. Ik had veel problemen met de leraren omdat ik vaak voor mijn beurt praatte. Hand opsteken? O ja. Dingen op tijd afhebben? Moeilijk. Als iets moet, lukt het me niet. Toen ik eindexamen deed slikte ik inmiddels ritalin. Dan kon ik een leestekst tenminste ook uitlezen.''

Veel volwassenen met adhd hebben een uitkering omdat ze geen baan kunnen houden.

,,Daar ben ik ook wel eens bang voor. Dit jaar ben ik begonnen – en weer gestopt met de studie psychologie. Het was toch niet wat ik wilde. Dat begint de story of my life te worden. Ik ben altijd aan het twijfelen of wat ik doe wel is wat ik wil doen.''

Is het alleen maar ellende?

,,Door dat impulsieve krijg ik juist ook leuke ideeën en ontmoet ik interessante mensen. Daar komt ook die creatieve kant vandaan. Ik laat makkelijk iets van mezelf zien. Nu wil ik gaan bewijzen dat ik echt schrijven kan. Ik zal een boek moeten maken met een begin en een eind – en níet over mezelf.''

Hannah Buenting, `Hieper.

Up en down met ADHD',

176 pag., uitg. Spunk/ Vassallucci