Groot geluk

Vitali Valerianovitsj Tsesjkovski, die in 1944 geboren werd in de Siberische stad Omsk, het verbanningsoord van Dostojevski, was twee keer kampioen van de Sovjet-Unie. In 1978 deelde hij de titel met Michail Tal en in 1986 werd hij alleen eerste. In een verslag over dat laatste toernooi werd hij al de semi-veteraan genoemd.

Nu is hij 60 jaar en hij speelt weer mee in het kampioenschap van Rusland in Moskou. Toen hij zich een paar maanden plaatste voor dat toernooi, dat de trotse naam `Superfinale' kreeg, werd het als een wonder beschouwd. Hij was oud, hartpatiënt en hij had net een operatie achter de rug. Er werd gezegd dat hij tijdens de partijen zijn bloeddruk en zijn hartslag opmat. Hoe moest dat in de finale gaan?

Het ging hem daar inderdaad niet zo goed, want na negen ronden had hij slechts 2,5 punt. Hij was altijd al een scherp aanvalsspeler, maar nu speelde hij wel erg agressief. Oppervlakkig gezien is dat niet de stijl die je van een oudere hartpatiënt verwacht, maar in feite zijn het juist vaak de oudere spelers die iedere gelegenheid voor wilde agressie aangrijpen. Ze hebben niet meer het geduld en het concentratievermogen om op de kleine dingen te letten. Vooruit, naar voren dan maar, God zegene de greep!

Zo ging het ook in Tsesjkovski's partij tegen Gari Kasparov in de zevende ronde. Kasparov was voor zijn doen matig begonnen, maar een ronde eerder had hij een mooie partij van Alexei Drejev gewonnen, het begin van een serie van vier achtereenvolgende overwinningen. Het lijkt er op dat hij het kampioenschap gaat winnen, maar helemaal zeker is het nog niet, want vandaag moet hij in de laatste ronde met zwart tegen zijn belangrijkste rivaal, Alexander Grisjtsjoek.

Tsesjkovski vloog Kasparov wild naar de keel. Weliswaar niet op de meest nauwkeurige manier, maar gevaarlijk was het zeker. Kasparov zag zich genoodzaakt een stuk te offeren en Tsesjkovski verhoogde de inzet met een torenoffer. Hij had na een foutje van Kasparov in het voordeel kunnen komen, maar weer had hij niet de rust om de beste zet te zoeken en hij verloor.

Kasparov ging naar de perskamer om uit te leggen aan wat voor gevaren hij had blootgestaan. ,,Groot geluk, groot geluk'', was zijn slotconclusie. Een sterke speler heeft altijd geluk, zei Capablanca eens, en dat wijze woord was hier wel van toepassing, want Kasparov had niet steeds de beste zetten gevonden, maar hij had wel veel gezien. Iemand als hij moet drie keer verslagen worden voor hij echt aan de haak hangt.

Wit Tsesjkovski-zwart Kasparov, Moskou superfinale, 7de ronde

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 a7-a6 6. Lf1-e2 e7-e6 7. 0-0 Lf8-e7 8. a2-a4 Pb8-c6 9. Lc1-e3 0-0 10. f2-f4 Dd8-c7 11. Kg1-h1 Tf8-e8 12. Le3-g1 Lc8-d7 13. Pd4-b3 b7-b6 14. Le2-f3 Ta8-b8 15. Dd1-e2 Pc6-b4 16. e4-e5 Pf6-d5 17. Pc3xd5 Pb4xd5 18. Lf3-e4 b6-b5 Veel beter was eerst de verdedigingszet 18...g6. 19. Pb3-d4 Hierna vond Kasparov dat hij verloren stond. 19...g7-g6 20. f4-f5 Een mooie zet, maar sterker was eerst 20. axb5. Na 20...axb5 zijn alle varianten door de open a-lijn veel beter voor wit dan in de partij en als zwart iets anders doet, staat wit ook goed. Tsesjkovki zei na de partij dat het toernooi zo slecht voor hem verliep dat hij wel wat pret mocht hebben met het avontuurlijke 20. f5. Het klinkt als een uitspraak van iemand voor wie het meedoen belangrijker is dan het winnen. 20...e6xf5 Kasparov offert een stuk. 21. Le4xd5 d6xe5 22. Pd4xf5 Tsjeskovski offert het stuk terug en even later ook nog een kwaliteit. 22...Ld7xf5 23. Tf1xf5 g6xf5 24. De2-h5 Le7-f8 25. Dh5xf5 Lf8-g7 26. Ta1-a3 Beter was volgens Kasparov 26. axb5, waarna hij 26...Txb5 27. c4 Txd5 had willen doen, met een ongeveer gelijke stelling. 26...e5-e4 En hier vond hij dat hij 26...Ted8 had moeten doen. 27. Ta3-h3 h7-h6

28. Th3-g3 Hierna komt zwart in het voordeel. Wit had hier de sterke zet 28. Dg6 met de dreiging 29. Tg3. Zwarts beste verdediging zou dan het dameoffer 28...e3 29. Tg3 De5 30. Lxf7+ Kh8 31. Txe3 (niet 31. Lxe8 e2) Dxe3 32. Lxe3 Txe3 zijn, maar Kasparov gaf zichzelf niet veel kans om de partij daarmee te redden. 28...Dc7-e5 29. Ld5xf7+ Kg8-h8 30. Df5-g6 Te8-f8 31. a4xb5 a6xb5 32. Lf7-d5 Tf8-f1 33. c2-c3 Tb8-f8 34. h2-h3 De5-f6 35. Ld5xe4 Df6xg6 36. Tg3xg6 Tf8-e8 37. Le4-d3 Veel hardnekkiger was 37. Tg4. 37...Tf1-d1 Nu wint zwart door de dreiging 38...Tee1 nog meer materiaal. 38. Tg6-d6 Lg7-f8 39. Ld3-g6 Lf8xd6 Wit gaf op.