Goud barometer voor barre tijden

Sinds september stijgt de goudprijs explosief. Is goud de veilige vluchthaven nu de dollar inzakt, is de prijsstijging een weerspiegeling van de huidige, barre tijden of is er misschien meer aan de hand?

Goud is hot. Goudfondsen ook. Olie heeft pas op de plaats gemaakt en het stokje aan goud doorgegeven. Nieuwe goudfondsen beleven hoogtijdagen. Het jongste fonds, Streettracks geheten, overtreft nog het succes van Gold Bullion een jaar geleden, beide opgericht door de World Gold Council, waar de grootste gouddelvers ter wereld achter zitten.

Gold Bullion, vernoemd naar de markt voor ruw goud (bullion) in Londen, trok 770 miljoen dollar aan tot nu toe, maar Streettracks slaat alles. Sinds de introductie vorige week donderdag in New York heeft Streettracks op de eerste dag 830 miljoen dollar, op de tweede 241 miljoen dollar en op de derde dag 419 miljoen dollar aangetrokken. In drie dagen tijd vertrouwden beleggers 1,3 miljard dollar aan het jonge fonds toe.

In beide fondsen beleggen voornamelijk hedgefunds die de dollarrisico's afdekken die zij van anderen hebben overgenomen. Daarbij hopen ze dat olie door goud als belegging ten minste wordt geëvenaard. Het is ook ideaal. Zonder zelf in goud te hoeven handelen profiteren ze via deze goudfondsen van de explosieve stijging van de goudprijs. ,,Ik kan me niet herinneren iets dergelijks eerder gezien te hebben'', zei een goudanalist over Streettracks ,,Het is een reusachtig hoeveelheid geld dat in goud wordt gestopt.''

Sinds september is de prijs van het goud omhoog gesprongen: van 400 naar zo'n 450 dollar per troy-ounce (31,1 gram) – het hoogste niveau sinds 16 jaar. Als veilige vluchthaven in onzekere tijden had goud aan glans verloren, eenvoudigweg omdat het kapitalisme bloeide, maar sinds `11 september' weerspiegelt het goud de toestand van de wereld weer.

Daar is de vlucht uit de dollar en in de euro als factor bij gekomen, die op zichzelf onzekerheid weerspiegelt. Dit jaar is de goudprijs met 14 procent gestegen en de euro met 11 procent. Net als op de markt voor (lichte) olie is er verder een fysiek tekort aan goud. Dit komt omdat het aanbod daalt, met name uit Zuid-Afrika, en tegelijk de vraag stijgt, met name vanuit China – wat de prijzen zo niet opdrijft, dan toch hardnekkig hooghoudt. Analisten herzien dezer dagen hun voorspellingen. De meesten zaten er, zo geven ze grif toe, behoorlijk naast, al waarschuwt een enkeling heel moedig dat volgend jaar de prijs zal dalen.

Gisteren voorspelden analisten tegenover het Amerikaanse persbureau Bloomberg een verdere stijging van de goudprijs. ,,Als de euro de 1,35 dollar raakt, zal goud naar 460 dollar stijgen'', zei een analist van de zakenbank Dresdner Kleinwort Wasserstein, nadat de prijs gistermiddag in Londen 455 dollar per ounce bereikte. Daarmee komt de prijs gevaarlijk in de buurt van de 500 dollar, het niveau dat het goud eerder bereikte tijdens de beurskrach van oktober 1987 en de recessie van de beginjaren tachtig.

Sommigen durven al van 1.000 dollar per ounce te spreken, ver boven het hoogtepunt van bijna 700 dollar tijdens de oliecrisis van 1979, die de diepe economische neergang van de beginjaren tachtig inluidde. Analisten voorspellen dan ook dat een menigte fondsen à la Streettracks naar de beurs zal gaan. In de afgelopen vijf jaar zijn de goudfondsen al met gemiddeld 154 procent gestegen tegenover gemiddeld 11 procent voor het gewone Amerikaanse beursfonds. Toch wordt er hier en daar over gebrek aan belangstelling geklaagd. Zo zou het grote publiek het laten afweten. Niet lang meer. De goudmarkt verkeert nog maar in de allereerste fase van grote bloei. ,,We staan aan de vooravond van zeer interessante tijden'', juichte een goudanalist.

Als altijd in zulke situaties wordt al snel de prijsstijging `structureel' genoemd, wordt er gelachen om de voorspellers die geeuwend hadden herhaald dat de goudprijs niet van zijn plaats te branden was – waar ze overigens jaren gelijk in hadden – en wordt de analyse van sommigen over wat er met het goud gebeurt diepzinnig (,,Het is niet helder voor ogen die simpel naar de oppervlakte kijken'', zei een analist deze week). Dan gaat het al gauw niet meer om de euro, de dollar, de olie, de inflatie, de twijfel om de Amerikaanse economie, om Rusland of China, maar om iets groters, om het goud zelf dat een eigen, nog onverkende dimensie heeft die aanbidding verdient. Dus om goudkoorts.