Geen `Rotterdamse' toestanden in onderwijsland

Kijkend naar Amerika maak ik mij zorgen over Nederland. Wat kunnen wij veel leren van dat `oude' multiculturele experiment aan de andere zijde van de Atlantische Oceaan. Nu al eeuwenlang een smeltkroes van culturen.

Opeens hebben wij in Nederland ook een multicultureel probleem. Ons land is min of meer in paniek met als gevolg dat er wonderlijke ad hoc-beslissingen worden genomen. In maatschappelijke discussies, als je daar al van kunt spreken, verdwijnen steeds vaker de nuances.

Het valt me op dat wij zo `probleemgericht' ingesteld zijn en niet `oplossingsgericht'. Wij zeuren vaak zoveel. Hadden we maar iets van die praktische Amerikaanse `can do'-mentaliteit.

Neem het Amerikaanse onderwijs in grote steden. Onlangs bezocht ik scholen in de New Yorkse Bronx en Harlem. Ongelooflijk, wat een vooruitgang. Door een `zero tolerance'-aanpak is de criminaliteit in de omgeving sterk gedaald. Er zijn uitstekende onderwijskundige projecten waarin kinderen van peuterleeftijd tot volwassenheid via een geïntegreerde wijkaanpak worden ondersteund. Iedereen doet er aan mee, van sociaal-medische professional tot vrijwilliger. De school als bruisend middelpunt van de wijk. Als de onderwijzer 's middags de school verlaat, wandelen grootouders juist naar binnen voor de naschoolse opvang. Zij dwingen respect af bij de kinderen.

De mensen die ik ontmoet in Harlem en de Bronx, begrijpen absoluut niet wat wij bedoelen met een `zwarte' school, zo ontdekte ik algauw. Zwarte en witte kinderen bestaan niet. Als ik herhaaldelijk probeer uit te leggen wat in Nederland een `zwarte school' is, krijg ik even zo vaak de opmerking terug: ,,Maar man, leg nu eens uit wat het probleem is en vooral wat is jullie oplossing? Zwarte scholen bestaan niet.'' Het is onethisch, discriminerend zelfs om van zulke scholen te spreken.

Hun boodschap is: als er scholen in achterstandsgebieden zijn, stop daar dan geld in en de allerbeste onderwijskundige expertise. ,,Jullie weten in Nederland toch wel hoe je een goede school moet opzetten?!''

De lijsten met autochtone en allochtone scholieren, die men nu in Rotterdam wil aanleggen voor basisscholen, zijn stigmatiserend. Selecteren roept bij mij onheilspellende beelden op.

Gedwongen integratie werkt niet. Het urenlang rondrijden met kinderen in schoolbussen om zo gemengde scholen te krijgen is een enorme mislukking geworden in de Verenigde Staten. Het staat haaks op allerlei grondwettelijke vrijheden, Rotterdam, behoud uw nuchterheid! Kies niet voor een kosmetische oplossing maar voor een inhoudelijke aanpak.