De dalende koopkracht van de Sint

Ondanks de uitstekende verkopen van Playmobil, Diddl en de Real Fur Pandabeer, koopt Sinterklaas minder speelgoed. ,,Want mijn AOW stijgt dit jaar ook niet''

Met rode wangen kijkt de 10-jarige Felix Govers naar een pluche pandabeer van dertig centimeter groot. Hij voelt aan de doos, maar kan er niet bij: ,,Ik wil hem zo graag hebben.'' Felix had de Fur Real gezien in een folder en rende met zijn vriendje naar speelgoedwinkel Intertoys in de Lange Bisschopstraat in Deventer. ,,Die pandabeer staat nu bovenaan mijn verlanglijstje'', zegt hij.

De pandabeer is op grote schaal ingekocht door Sinterklaas. De beer kan zijn armen uitstrekken voor een omhelzing, speelt graag kiekeboe en maakt berengeluidjes als je hem de fles geeft. ,,Je kunt hem zo lekker knuffelen'', zegt Felix. ,,Hij is zo zacht, denk ik. Het is zo'n mooi en lief dier.'' Pandabeer is wel duur, weet hij: 39,49 euro. ,,Ik hoop zó dat ik hem krijg.''

Of Sinterklaas dat kan betalen is onzeker. Jarenlang groeide de speelgoedomzet met gezonde cijfers, maar na drie jaar economische malaise besluiten ouders nu ook te bezuinigen op kinderen. Vorig week stelde ABN Amro na een onderzoek dat een kwart van de Nederlanders minder wil uitgeven aan sinterklaascadeaus. Deze week concludeerde adviesbureau Deloitte zelfs dat de uitgaven met eenderde zou dalen.

Fabrikanten en winkels zijn positiever, maar erkennen dat hun omzetten dalen. Hasbro (K'nex, Monopoly, Bob de Bouwer) verdiende tot nu toe 5 procent minder aan Sint dan vorig jaar, zegt marketingdirecteur Erik Siersema. ,,Ik weet niet waar de klanten blijven. Misschien wachten ze tot de aanbiedingen komen.''

Ook op de speelgoedafdeling van de Bijenkorf is het rustig. De sintomzet is bijna gelijk aan vorig jaar. Klanten kopen minder speelgoed en meer functionele cadeaus, zoals kinderkleding, sieraden of vazen. Mogelijk hebben de speelgoedzaken last van winkels die gewoonlijk geen speelgoed verkopen. De detailhandel draait al lange tijd slecht en verschillende bedrijven besloten daarom speelgoed te verkopen om de omzet op te krikken. Drogisterijketens Kruidvat en Trekpleister breidden hun assortiment de afgelopen tijd flink uit, net als de textielsupers Zeeman en Wibra. Bij tuincentra en bouwmarkten als Praxis ligt nu ook speelgoed. Zelfs bij schoenwinkelketen Van Haren en Albert Heijn.

De meeste speelgoedwinkels in Deventer draaien hooguit quitte in vergelijking met 2003. Bordspelen zoals Risk, Scrabble, Monopoly en Trivial Pursuit blijven het goed doen, maar jongenspoppen (Action Man), Baby Born en de vorig jaar mateloos populaire tollen van Beyblades zakken sterk terug. Topper is Elefun, een olifantenslurf van ongeveer anderhalve meter hoog die vlinders uitblaast. Kinderen moeten die vangen met een netje. Nummer twee is Diddl, vooral populair bij meisjes van acht tot vijftien jaar. Van die muis zijn er handtasjes, sleutelhangers, etuis, dagboeken en pluche beesten.

Elektronica verkoopt nog goed. De leercomputer V-Tech, een moderne versie van Elektro, is in trek, net als computerspelletjes. Meestverkochte game bij Dixons is Grand Theft Auto, zegt assistent-bedrijfsleider Remco Kruizinga: ,,Het is de bedoeling zoveel mogelijk auto's te stelen.'' Een ander populair computerspel is Halo 2, waarbij moet worden geschoten op buitenaardse wezens. Beide spelletjes kosten 60 euro. De nieuwe spelcomputer Playstation (149 euro) die deze maand op de markt kwam, is `hot', zegt Kruizinga: ,,Er is er geen één meer te krijgen in Deventer. Helemaal uitverkocht.''

Kruizinga merkt dat zijn klanten scherper op de prijs letten. Elke dag vragen mensen of ze geen korting krijgen als ze meer dan één artikel kopen. ,,Dat is nieuw voor mij. Afdingen kwam ik tot voor kort zelden tegen.'' Het hoofdkantoor van Dixons verbiedt hem korting te geven. Daarom adviseert Kruizinga klanten om een voordeliger alternatief te kopen. ,,Bij een Playstation van Sony kunnen ze bijvoorbeeld een controller (afstandsbediening, red.) van een goedkoper merk kopen. Die is net zo goed.''

Toys `R' Us trekt klanten met extraatjes. Bij elektronische spelletjes krijgen ze van de speelgoedwinkel een gratis set batterijen; bij een boerderij een zakje dieren. Commercieel directeur Caspar Klinkhamer besloot ook de prijzen van sommige producten iets te verlagen. Dat werkt, want Toys `R' Us verwacht beter te draaien dan de concurrentie. ,,Aanvankelijk hadden ook wij minder speelgoed ingekocht dan vorig jaar, maar in de herfstvakantie zagen we dat de verkopen meevielen. Toen hebben we nog snel wat speelgoed bijgekocht.''

Uit haar handtas haalt Sientje Voppen twee vellen papier, waarop haar vijf kleinkinderen plaatjes hebben geplakt uit speelgoedgidsen van winkelketens. ,,Ze willen van alles: Lego-stenen, een politieauto, een lachzak, een pop.'' Ze trekt per kind 15 euro uit, zegt ze. ,,Voor de kleinste iets minder. Die is vier jaar, die is sneller tevreden.'' Speelgoedwinkels worden van haar niet rijk. Met een vriendin bezoekt ze de hele dag winkels om uit te komen met die 15 euro. ,,Mijn man zit in een verzorgingstehuis en ik heb alleen maar AOW. Dan moet je een beetje uitkijken met je geld. Mijn AOW stijgt dit jaar ook niet.''