Tekort opvang gevaarlijke patiënten

In tbs-klinieken en instellingen voor geestelijke gezondheidszorg (ggz) is een groot tekort aan opvangplaatsen voor blijvend gevaarlijke patiënten.

Dat blijkt uit een vandaag verschenen onderzoek van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Justitie. Het rapport toont aan dat er nu 204 patiënten op een zogeheten longstay-afdeling van een tbs-kliniek thuishoren, terwijl er slechts zestig plaatsen zijn. Het ministerie liet het onderzoek uitvoeren met het oog op uitbreiding van het aantal opvangplaatsen voor blijvend gevaarlijke patiënten.

Van de 1.648 patiënten die op 1 januari 2003 in de acht tbs-klinieken en achttien (forensische) ggz-instellingen zaten, merkten hun behandelaars er 658 aan als `blijvend delictgevaarlijk'. Dat betekent dat er een groot risico is dat de patiënt ernstige gewelddadige misdaden begaat en dat het risico de komende zes jaar zo hoog zal blijven dat de maatschappij tegen hen beschermd moet worden. Deze patiënten verstoppen nu het systeem van dure behandelplaatsen in tbs-klinieken en ggz-instellingen.

Volgens het rapport is er grote behoefte aan opvangplaatsen met zeer strenge beveiliging voor de vaak vluchtgevaarlijke patiënten, zowel in tbs-klinieken als in ggz-instellingen. Die plaatsen zijn goedkoper dan de behandelplaatsen waar nog verbetering mogelijk is, onder andere omdat er minder intensieve psychiatrische zorg wordt gegeven en de patiënten vaak arbeid verrichten, waardoor ze geen dure dagbesteding nodig hebben.

Onder de 658 blijvend gevaarlijke patiënten zijn volgens de onderzoekers 204 personen bij wie beveiliging op het niveau van een gesloten tbs-afdeling nodig is. Bijna 200 patiënten kunnen toe met het toezicht in een forensische ggz-instelling en ongeveer 250 kunnen volgens het rapport onder streng toezicht deels terug in de maatschappij. Op 1 januari 2003 verbleven 24 patiënten in een ggz-instelling die eigenlijk in een gesloten tbs-afdeling horen; 107 mensen verbleven in een tbs-kliniek voor wie zorg in de ggz het beste zou zijn.

Het regime in een tbs-kliniek is vergelijkbaar met dat van een gevangenis en met name gericht op bescherming van de maatschappij. De ggz-instellingen bieden vooral psychiatrische zorg. Sommige hebben gesloten afdelingen, maar er zijn nog geen officiële afdelingen voor onbehandelbare patiënten.