Kamp in aanvaring met eigen partij

Minister Kamp (Defensie, VVD) botste gisteren met het parlement over nieuwe korvetten. Vooral met VVD'er Van Baalen had hij een felle woordenwisseling.

Als het erop aankomt, gaat minister Kamp (Defensie, VVD) liever in de aanval dan in de verdediging. Zo ook gisteren bij de afhandeling van de begroting van zijn departement in de Tweede Kamer. Kamp haalde op verschillende fronten hard uit.

Maar rond half twee 's nachts moest de minister vaststellen dat hij niet alleen met lege handen stond, maar dat hij de Kamer bovendien danig tegen zich in het harnas had gejaagd. ,,De minister had zoveel krediet opgebouwd, maar nu is hij bezig dat snel te verspelen'', aldus het Kamerlid Timmermans (PvdA), die het optreden van Kamp met stijgende verbazing volgde.

Hoe anders was de situatie een jaar geleden, bij Kamps eerste begroting. Alom oogstte hij toen lof van de Kamer, inclusief de oppositie. De Kamerleden waardeerden dat Kamp er ondanks forse bezuinigingen toch in was geslaagd een coherent beleid te schetsen voor de komende jaren.

Ditmaal concentreerde het debat zich vooral op de vraag of de marine vier nieuwe korvetten moet laten bouwen en in ruil daarvoor twee zogeheten M-fregatten moet afstoten. De korvetten zouden goed kunnen worden ingezet voor kustwachttaken. Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dit, mede omdat zo'n order de noodlijdende Nederlandse marinescheepsbouw een welkome impuls zou geven. De Kamer wijst er ook op dat uit studies van het kabinet zelf blijkt dat de korvetten nuttig zijn.

De minister ziet er echter niets in en stak een lange tirade af. De korvetten zouden de belastingbetaler per saldo 480 miljoen euro kosten, terwijl de M-fregatten het werk uitstekend aankunnen. De NAVO noch de Europese Unie heeft behoefte aan korvetten, stelde Kamp. Bovendien zou een dergelijke investering hem nopen elders bij Defensie te snijden en dat doet pijn. ,,Ik maak me ontzettend ongerust'', verklaarde Kamp dan ook met een stem die enigszins oversloeg van emotie. ,,Nu krijgen wij opeens te maken met een keiharde klap in de vorm van de eis, schepen te kopen die wij niet nodig hebben.''

De Kamer was echter niet onder de indruk van Kamps weerstand en bleef aandringen op een nieuwe doorrekening door de Algemene Rekenkamer van de kosten van de korvetten en hun onderhoud. De minister volhardde echter in zijn verzet. De Kamer moest maar vertrouwen op de expertise, die er op zijn ministerie zo ruim voorradig was. Een motie van zijn partijgenoot Van Baalen om de zaak nog eens te laten doorrekenen ontraadde hij met kracht.

Dat werd de Kamer te gortig. Kamp maakte zo inbreuk op de rechten van de Kamer. De motie van Van Baalen, die aanvankelijk niet op veel steun leek te kunnen rekenen, kon met hulp van onder meer de PvdA en GroenLinks plotseling op een ruime meerderheid rekenen. Aan die doorrekening ontkomt Kamp dus niet, tenzij hij een nog hardere confrontatie met de Kamer prefereert.

Op een ander gevoelig punt – dat van de Tomahawk-kruisraketten – kwam Kamp al evenmin verder. Hoe gepassioneerd hij ook betoogde dat deze wapens een welkome aanwinst vormen voor de krijgsmacht, de Kamer toonde er in meerderheid geen enkel enthousiasme voor. Zelfs binnen de coalitie kreeg Kamp alleen steun van Van Baalen. CDA'er Kortenhorst vond dat er meer urgente behoeftes zijn voor de krijgsmacht dan zulke raketten. Eerder had ook D66 dat al laten weten. De linkse oppositiepartijen PvdA, GroenLinks en SP zijn hoe dan ook fel tegen de aanschaf, met het argument dat Nederland zo makkelijk kan worden meegezogen met de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk in de gevaarlijke beginfase van conflicten. Zelfs LPF-woordvoerder Herben, altijd Defensie toegedaan, is er niet voor.

Kamp had de raketten dit jaar nog niet op zijn begroting gezet, maar hij zei te hopen dat volgend jaar alsnog te doen. Het debat van gisteren maakte echter duidelijk dat hij nog heel veel masseerwerk heeft te doen om dat plan aanvaard te krijgen. En juist dat masseren van de Kamer is niet Kamps grootste kracht, zoals gisteren bleek.