Serieuze solidariteit

Vele tientallen binnen- en buitenlandse fotografen, agent- schappen en galeries doneerden een foto ten bate van Amnesty. Komende week worden ze in Amsterdam geveild.

Zelden had het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam zo'n ratjetoe aan opnamen in huis als de afgelopen dagen. Een Victoriaane dame met pijpenkrullen uit 1847 hing er vlakbij de ingestorte woonblokken van Kabul. Naakten moesten het opnemen tegen fruitstillevens. En dan was er ook humor van de legendarische New Yorkse misdaadfotograaf Weegee, plus die wereldberoemde opname van het jongetje met de te grote cello, gemaakt door Eva Besnyö in 1931. Er deugde niets van chronologie of thematische samenhang – alsof een woedende conservator 's nachts de zaal even had `verbouwd' om de museumdirecteur een hak te zetten.

Dit zootje ongeregeld van grote en iets minder grote fotografen, van jonge en overleden meesters, komt op maandag 29 november bij Sotheby's in Amsterdam onder de hamer. De opbrengst moet Amnesty International een financiële steun in de rug geven. En dat zal met zoveel `celebrities' wel lukken, sterker nog, het móét lukken, alleen al omdat deze organisatie wereldwijd onvermoeibaar op de mensenrechten blijft hameren, en daar gezien de menselijke aard nooit het bijltje bij kan neergooien.

Vele tientallen binnen- en buitenlandse fotografen, agentschappen en galeries hebben de werken voor niets afgestaan, Nederlandse lijstenmakers en drukkers sponsorden mee en Sotheby's distribueerde de veilingcatalogi. Om de hebzucht aan te jagen liggen de schattingen onder de marktwaarde. De catalogus vermeldt richtprijzen tussen de vijfhonderd en vierduizend euro; het merendeel van de 145 kavels is getaxeerd op zo'n duizend tot vijftienhonderd euro. Er is maar één uitschieter: de foto van een mollig discomeisje dat Rineke Dijkstra in The Buzzclub in Liverpool wist te strikken is nu goed voor tien- tot twaalfduizend euro.

Willem Diepraam, fotograaf en fotografietaxateur in Amsterdam, initieerde de veiling omdat hij Amnesty een warm hart toedraagt en af en toe graag eens wat werk verzet ,,in het kader van zingeving''. Hij raadpleegde zijn weidse netwerk, vooral in Amerika, en vroeg potentiële weldoeners om foto's met ,,een harde marktwaarde''. Kopers op de komende veiling betuigen straks niet alleen hun solidariteit, zegt Diepraam, ,,ze krijgen er ook iets serieus voor terug''.

Flink wat werken vallen in de categorie `kunstfoto's', zoals een forse foto van Teun Hocks, die in een leeg landschap schildersbenodigdheden als ezel en paletten in rook laat opgaan; een kleiner vliegtuigraampje van J.C.J. Vanderheyden met uitzicht op de Atlantische Oceaan moet zevenhonderd euro opbrengen, en Pieter Laurens Mol laat zien zelfs uit een geklutste eierdooier nog iets kunstigs te kunnen bakken. Ook vooraanstaande documentairefotografen nemen een fiks deel voor hun rekening: James Nachtwey, Steve McCurry, Carl De Keyzer, Peter Martens en Stuart Franklin, die in 1989 op het Tiananmen Plein in Peking de man vereeuwigde die het in z'n eentje tegen een kolonne tanks opnam.

Het is een prettig toeval dat de klassieken – Cas Oorthuys, Kees Scherer, André Kertész, Diane Arbus, Lisette Model, August Sander, Germaine Krull – gelijke tred houden met eigentijdse fotografen als Beat Streuli, Bert Sissingh, Frank van der Salm, Koos Breukel, Erwin Olaf, Cary Markerink, Paul Kooiker en Anton Corbijn, wiens ruige portret van Johnny Cash en June Carter (1994) op zo'n tweeduizend euro wordt geschat. Voor de helft daarvan is trouwens een van de kleinste en oudste opnamen te koop, gemaakt door de Amerikaan Lewis Wickes Hine: twee beminnelijke jongetjes van een jaar of tien, die een eeuw geleden als fabrieksarbeiders hun brood moesten verdienen. Volwassenen flikken dat wereldwijd nog steeds. Goed dat Amnesty dat volk in de gaten houdt.

Amnesty Photography Sale: kijkdagen 26 t/m 28 nov. 10-17 uur bij Sotheby's, De Boelelaan 30, Amsterdam. Veiling: 29 nov. om 19 uur. Zie ook: www.sothebys.com