Ondergronds meer ontdekt in China

In de grote Badain Jaran-woestijn, in het Chinese Binnen-Mongolië, is een enorm ondergronds meer ontdekt. De grootste zandduinen ter wereld danken hun bestaan aan dit waterreservoir.

Dat berichten Chinese, Australische en Britse onderzoekers vandaag in het wetenschappelijke tijdschrift Nature. Volgens de onderzoekers kan het reservoir een belangrijke rol gaan spelen in de watervoorziening van dit deel van het noorden van China.

De zandduinen, waarvan sommige 500 meter hoog zijn, verschuiven ondanks hevige winden niet, zoals bij zandduinen doorgaans wel het geval is. Op zoek naar de oorzaak van die stabiliteit stuitten de onderzoekers op het ondergrondse water. Dat zorgt ervoor dat de korrels van de duinen tegen elkaar plakken.

In de Badain Jaran-woestijn valt jaarlijks slechts 40 millimeter neerslag, en de verdampingssnelheid is 200 millimeter per jaar. Dat zich toch water verzamelt onder de duinen is volgens de onderzoekers te danken aan smeltwater van de berg Qilian, 500 kilometer ten zuidwesten van de woestijn. Het water vindt onder hoge druk zijn weg door een grondlaag die zich uitstrekt tussen de berg en de woestijn.

Verspreid tussen de zandduinen van de Badain Jaran liggen in de open lucht 72 meren met een totale oppervlakte van 23 vierkante kilometer, circa 2,5 keer het Sneekermeer. Volgens de onderzoekers beweegt zich jaarlijks naar schatting 500 miljoen kubieke meter water door de regio.

De oprukkende woestijn is in het noorden en noordoosten van China een groot probleem. De Chinese autoriteiten willen in de toekomst water winnen bij Qilian voor een grootschalig irrigatieproject ten noorden van de berg. Volgens de onderzoekers is dit project, dat circa 500 miljoen dollar zou gaan kosten, nu misschien overbodig, omdat ook water uit de woestijnduinen kan worden gewonnen. Ze waarschuwen wel dat waterwinning in de regio het lokale ecosysteem van meren en zandduinen kan schaden.

De onderzoekers kwamen er al in 2003 achter dat de zandduinen in de Badain Jaran-woestijn op 20 centimeter onder het oppervlak vochtig zijn. Nader onderzoek wees uit dat water sijpelde in kuilen van een meter diep die werden gegraven op de flank van de duinen. Uiteindelijk bleek de bron gelegen bij de berg Qilian.