Haagse dialoog van beschuldigingen

De gemeente Den Haag wil eenheid brengen onder de bevolking. Daarom werden gisteren op 28 plekken bijeenkomsten gehouden. Ook op het Terra College.

Met een trillend lichaam staat Trouw-verslaggever Eildert Mulder voor een zaal vol jongeren op het Haagse Terra College. Zij hebben veel kritiek op de media, maar Mulder, net terug uit Irak, pikt dat niet. ,,De média hebben geen 191 mensen vermoord in Madrid, de média hebben geen drieduizend mensen vermoord in New York! In Irak liggen er misschien wel 400.000 moslims onder de grond. Vermoord door Saddam Hussein, niet door de media!''

De journalist wordt weggehoond. De zaal, gevuld met overwegend jongens en meisjes van Marokkaanse afkomst, wil hem niet horen. Een man die Mulder in gebroken Nederlands ,,asociaal'' noemt, krijgt een daverend applaus. Het is het grimmigste moment van de `avond van dialoog' die gisteravond op het Terra College, en op 27 andere plekken in Den Haag, werd georganiseerd. Omdat de gemeente, na de moord op Theo van Gogh en de belegering van een woning in het Laakkwartier, iets wilde doen ,,om de samenhang in de stad te verbeteren en burgers de kans te geven over hun gevoelens en ervaringen te praten''.

Mulder reageert op een beschuldiging die deze avond steeds terugkomt: het is de schuld van de media. Met alle aandacht voor Marokkanen, moslims, buitenlanders en extremisten zijn zij voor een groot deel schuldig aan de spanningen tussen moslims en niet-moslims. Natuurlijk, er mag best over bericht worden, maar minder, veel minder.

Gespreksleider Cees Grimbergen, ook presentator van Rondom Tien, haalt verslaggever Lidwien Gevers van het NOS Journaal erbij, die met een cameraploeg de avond verslaat. Voelt zij zich aangesproken? Nee, antwoordt ze. ,,Ik leg alleen verantwoording af voor wat ik, of het journaal doet. Dé media, dat ben ik niet.'' Het Journaal verslaat volgens haar wat er in de samenleving gebeurt, niets meer en niets minder.

Het is een uitleg die de aanwezigen niet lijkt te overtuigen. ,,Hoe kiezen jullie dan jullie onderwerpen?'' vraagt iemand uit de zaal. Daar wil Gevers niet over in discussie. Grimbergen valt haar bij, dat uitleggen zou te lang duren.

Ook politici krijgen een veeg uit de pan. ,,Ik heet Mohammed. Ik vind Wilders een racist'', roept een jongen. De naam van het Kamerlid zal nog vaker vallen, en niet in positieve zin. Het zijn vooral de peilingen van Maurice de Hond – die voorspelt dat de bij de VVD vertrokken Wilders bij nieuwe verkiezingen 26 zetels zou krijgen – waar de aanwezigen zich zorgen om maken. Vice-premier Zalm (VVD) en VVD-fractievoorzitter Van Aartsen worden benoemd als ophitsers. ,,Partijen die allochtonen beledigen krijgen de meerderheid.'' Een lange jongen roept: ,,Stem GroenLinks, dan komt alles goed!'' De zaal barst in lachen uit.

Hoewel Grimbergen daar vaak om vraagt, kiezen weinigen in de zaal voor zelfkritiek. Een uitzondering is imam Abdullah Haselhoef: ,,Wij nemen onvoldoende eigen verantwoordelijkheid.'' Hij geeft het voorbeeld van ,,rotjongetjes'' die in de tram meisjes lastigvallen. ,,Als we dat niet durven benoemen alleen omdat die jochies een andere huidskleur hebben, doen we iets niet goed.''

Ook vrijheid van meningsuiting is vanavond niet erg populair. Respect voor gevoelens en respect voor geloofsovertuiging zijn voor het merendeel van de aanwezigen van groter belang. Je mag niet zomaar alles zeggen, is de algemene teneur. Zoals een wat oudere man uitlegt: ,,Ik kan ook mensen op de ziel trappen, maar ik doe dat niet, ik heb goed fatsoen.''

Pierre Heijnen, wethouder in Den Haag, kiest ook voor respect. ,,We moeten mensen in een kwetsbare positie niet kwetsen. Tegen een blinde zeg je ook geen blinde.'' Hij is een van de aanwezige prominenten op de eerste rij in de zaal, naast enkele Kamerleden en lokale politici.

Veel sprekers betreuren het wij-zij gevoel. Een afgestudeerd ingenieur – ,,binnenkort promoveer ik'' – van Marokkaanse afkomst, voelt zich in Nederland een tweederangs burger. Hij trekt de vergelijking met Spanje, waar hij een tijdje gewerkt heeft. ,,Daar kijken mensen mij anders aan'', omdat hij voor een Spanjaard kan doorgaan. Zijn oplossing? Geen media-aandacht. ,,Je bent als Marokkaan voortdurend in het nieuws, je bent voortdurend met je Marokkaans-zijn bezig.'' En daarop wenst niemand in de zaal te worden aangesproken. ,,Ik ben zelf een goede burger, ik hou me aan wetten en regels, ik heb respect voor iedereen'', roept een gesluierd meisje. Die extremisten moet je hard straffen, maar waarvoor zou zij zich moeten verantwoorden?

Een zacht pratende Marokkaanse man vraagt aandacht voor de goede kanten van het leven in Nederland. Hier, fluistert hij in de microfoon, kan je in vrijheid leven, kan je naar school, is er werk. Ook hij krijgt applaus.

Scholier Jasmira wijst om zich heen: ,,We moeten toch een dialoog voeren? Waarom zitten hier dan alleen maar allochtonen? Waarom willen de mensen hier niet komen?'' Een van de weinige autochtonen in de zaal reageert. Zij, zegt ze, hoeft niet zo nodig met allochtonen te praten. ,,Ik wil met mensen praten.'' Ze voelt vanavond steeds vijandigheid, zegt ze. ,,Ik zou zo graag eens tot elkaar komen.''

Het zal er vanavond niet van komen, denkt ook het Tweede-Kamerlid Rendert Algra van het CDA. Hij spreekt van een ,,goede'' avond. ,,Maar er moet nog heel wat stoom worden afgeblazen voordat we met elkaar in gesprek raken.''