`Paaltjens schrijver Oera Linda'

Een grap met een serieuze bedoeling van dominee François Haverschmidt – beter bekend als de dichter Piet Paaltjens – heeft geleid tot een verwarring die al 137 jaar duurt. Volgens de Groningse promovendus Goffe Jensma is het mysterieuze Oera Linda-boek van zijn hand.

In 1867 dook een boek op dat de geschiedenis van de oeroude Friese familie Over de Linden verhaalde. Het was geschreven in een runenachtig schrift, op schijnbaar oud papier en in schijnbaar oud-Fries. Het beschreef een cultuur die geleid werd door vrouwen en die sterk liberaal was. Velen geloofden het boek , ook in Engeland en Duitsland.

In de loop der tijd zijn verschillende personen – zoals de Friese schrijver en taalkundige J.H. Halbertsma – als falsificator aangewezen. Jensma stelt nu dat achter de inhoud een godsdienstige boodschap schuilt. Het past volgens hem bij de modernistische theologie die in de tweede helft van de 19de eeuw geloof en wetenschap bij elkaar wilde brengen.

Haverschmidt was als dominee in het Friese Foudgum een aanhanger van die stroming en met het Oera Linda-boek wilde hij waarschuwen tegen het letterlijk nemen van de bijbel. Volgens Jensma past het boek perfect bij andere mystificaties van de man die beroemd werd als de sentimenteel-romantische dichter Piet Paaltjens. Dat velen het boek serieus namen, had hij niet verwacht.