Stemming consument blijft nog wankel

Het vertrouwen van Nederlandse consumenten in de economie is in de maand november licht gedaald en kalft nu al drie maanden op rij af. Ook het vertrouwen van ondernemers erodeerde, maar bleef positief. Dit heeft het centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vanmorgen gemeld. Of er een verband is met de moord op filmer Theo van Gogh van 2 november en de maatschappelijke onrust daarna, is volgens een woordvoerder moeilijk te zeggen.

Een forse daling van het consumentenvertrouwen in oktober werd in verband gebracht met de stakingen en arbeidsonrust in die maand. Het vertrouwen is daarna in november niet, zoals mocht worden verwacht, opgeveerd maar verder gedaald. Dat kan volgens het CBS een teken zijn dat consumenten de maatschappelijke onrust van de afgelopen weken hebben verdisconteerd in hun oordeel over het economisch klimaat in het komende jaar.

Dat oordeel over het toekomstige economische klimaat, een deelvraag van het consumentenvertrouwen, is het meest gevoelig voor grote maatschappelijke gebeurtenissen. Het CBS wees er vanmorgen op dat op dit punt de grootste daling plaatsvond in de maanden na de terroristische aanslagen in New York en Washington in september 2001.

De koopbereidheid van consumenten, een maatstaf van de financiële situatie van burgers en hun daadwerkelijke plannen om grote aankopen te doen, verbeterde licht in november. Samengevat is het consumentenvertrouwen, na een verbetering in de zomer van dit jaar, weer terug op het lage niveau van mei 2004.

Ook de Nederlandse ondernemers kregen in november iets minder vertrouwen in de economie. De stemmingsindicator voor de industrie daalde in november naar 0,4 vergeleken met een cijfer van 1,3 in oktober. Een op de zes ondernemers verwacht de personeelsomvang in de komende maanden te verminderen, terwijl een op de twintig juist van plan is personeel aan te trekken.

Een onderzoek van de metaalwerkgeversorganisatie FME-CWM wees vandaag uit dat ondernemers in deze sector volgend jaar een lagere omzetgroei verwachten.