Overeenkomst tussen universiteiten en Elsevier 2

Universiteiten schrappen abonnementen Reed-Elsevier (NRC Handelsblad, 17 november). Op kosten van de belastingbetalers doen onderzoekers wetenschappelijk onderzoek. Daarover schrijven zij hun artikelen en die sturen ze naar wetenschappelijke tijdschriften waarvan de (hoofd)redacteuren meestal ook medewerkers van universiteiten zijn, niet betaald door de uitgevers van de wetenschappelijke tijdschriften.

De redacteuren lezen de artikelen en sturen die naar referenten die de artikelen beoordelen; ook de referenten (minimaal twee per artikel) zijn meestal medewerkers van universiteiten die niet betaald worden door de uitgevers; zij doen dit geheel op kosten van de universiteit.

Vervolgens worden de artikelen opgenomen in de tijdschriften, waarbij de uitgevers voor het eerst kosten maken: drukken en verspreiden. Die tijdschriften worden dan weer gekocht door diezelfde universiteiten waar de auteurs, referenten en redacteuren aan verbonden zijn. De overheden (wereldwijd) betalen dus de medewerkers en vaak ook dure onderzoeken (apparatuur, reizen, proefpersonen, enz.) en betalen dan via abonnementen opnieuw voor het werk hun eigen medewerkers. Die wetenschappelijke tijdschriften zijn vaak schrikbarend duur (soms duizenden dollars per jaar) en er zijn zelfs tijdschriften waarbij de auteurs moeten betalen voor publicatie als hun artikel is geaccepteerd door de redactie: triple kassa voor de uitgever. Die hoeft daar bovendien steeds minder kosten voor te maken, want steeds meer wetenschappelijke tijdschriften worden alleen nog maar op websites gepubliceerd. Toch is het argument van Reed-Elsevier voor de forse jaarlijkse prijsverhogingen dat hun kosten zo gestegen zijn. Dat zullen toch geen personeelskosten zijn.