Kiev roept de `McRevolutie' uit

Actievoerders hebben in Kiev hun tenten opgeslagen uit protest tegen de `gestolen verkiezingen'.

Om elf uur 's avonds dragen de jonge Oekraïense revolutionairen opeens allemaal hetzelfde uniform: oranje pull-overs van plastic met de tekst `Zo! Joesjtsjenko'. De jongeren die in de nachtelijke vrieskou de centrale boulevard Kretsjatik in Kiev in een langgerekt tentenkamp veranderen, lijken werknemers van dezelfde multinational: McRevolutie.

Het protest in Kiev tegen de `gestolen presidentsverkiezing' is vandaag zijn tweede dag in gegaan. De gebeurtenissen bevatten tot dusver weinig verrassingen, of het moet de haast zijn waarmee de gevestigde macht gisteren premier Viktor Janoekovitsj tot overwinnaar uitriep van de presidentsverkiezingen van zondag. ,,Dat hadden we niet verwacht'', zegt activiste Marjana Savitska van de studentenbeweging Pora (Het is tijd!) ,,Het gooit onze tactiek overhoop. We werken hard om eten te regelen voor al die mensen die Kiev binnenstromen.''

Pora ontstond begin dit jaar in navolging van de Servische beweging Otpor en het Georgische Kmar. Oekraïense studenten gingen deze zomer op stage om te leren hoe je een vreedzame, democratische revolutie organiseert. En alles gaat tot dusver volgens plan. Het logo van de gebalde vuist, de heroïek van rapmuziek, snoeiharde rock en Che Guevara: het heeft een hoog déjà-vu-gehalte.

Formeel is Pora onafhankelijk, informeel werkt ze nauw samen met de pro-westerse kandidaat Viktor Joesjtsjenko, die zegt dat grootscheepse fraude hem van de overwinning heeft beroofd. En met ,,333 westerse en Oekraïense sponsors die onze uitgangspunten delen'', zegt Savitska. Westerse niet-gouvernementele organisaties financieren de hoofdkwartieren, computers, mobiele telefoons, buttons, shawls en banieren. Politie die wapens, springstof en marihuana bij Pora plant, activisten molesteert en arresteert: het heeft de studenten slechts strijdlustig gemaakt.

De rol van Pora valt niet te onderschatten. Zij activeren hun ouders en houden 's nachts het centrum van Kiev bezet zodat de politie het niet kan afsluiten voor betogers. Als het Onafhankelijkheidsplein in de loop van de ochtend volstroomt met pa, ma en opa, slapen de studenten in hun tenten. 's Avonds is het plein weer van hen.

De organisatie van Pora loopt op rolletjes. Vrachtwagens brengen drie veldkeukens, aggregaten, blikken benzine, slaapzakken, isolatiemateriaal en tenten. Ze lagen al klaar in loodsen.

Joesjtsjenko, die rond negen uur 's avonds de dagshow op het podium sluit, waarschuwt voor een bestorming door de politie rond drie uur 's nachts. De jeugd staat dan klaar in de stoomwolken van de veldkeukens, houdt zich warm met thee. De deadline passeert, alleen een eenzame verkeersagent staat zich warm te stampen. Honderden jongeren dansen nog met trommels en gitaren rond het lege podium en roepen: `Joesj-tsjen-ko!' `Joesj-tsjen-ko!' Taxi's toeteren terug.

,,Kijk, daarmee win je de oorlog niet, je hebt ook een frontlinie nodig'', zegt Gena, een reus van een kerel, met een hoofdknikje naar een groepje halfdronken jongeren. Gena is getooid met epauletten van de OUN, de Oekraïense nationalisten die tussen 1941 en 1953 een partizanenstrijd voerden tegen de nazi's en de communisten.

Gena's sterke jongens komen uit het leger. Ze houden onderling contact via portofoons en oordopjes. Of er genoeg volk op de been is voor een revolutie? ,,Nog tweemaal zo veel en dan lopen we elk overheidsgebouw onder de voet.''

In de ochtend zwelt het aantal betogers op het Onafhankelijkheidsplein weer aan tot ruim honderdduizend. Sprekers en muzikanten zwepen ze vanaf een podium met videoschermen en een lasershow op. Gehuld in het oranje van Joesjtsjenko en het geel van Pora deint de mensenzee als één lichaam.