Groeten met een hand, of de hand op het hart

Van één imam kreeg minister Verdonk (Vreemdelingenzaken en Integratie, VVD) zaterdag op een bijeenkomst van islamitische voorgangers geen hand. De anderen deden dat wel. Regels en gebruiken, ook onder moslims, verschillen dus. De meeste moslims hebben geen enkele moeite met het schudden van de hand bij de aanvang van een ontmoeting.Hoe orthodoxer een moslim is, hoe vaker het voorkomt dat man of vrouw de andere sekse niet wenst aan te raken. Dat wordt strijdig geacht met de overlevering van de profeet Mohammed, aldus hoogleraar koranwetenschappen Fred Leemhuis van de Rijksuniversiteit Groningen. ,,Deze heeft ooit gezegd dat het beter is dat er een pen door je hoofd gaat dan een vrouw aan te raken.'' Leemhuis: ,,Sommige moslims zijn echte letterknechten en zien het als een absoluut verbod om anderen dan hun vrouw te beroeren. De meeste moslims interpreteren het ruimer. Voor hen is dat aanraken een eufemisme, het staat voor seksuele aanrakingen.''

Vooral moslims met een religieuze functie, imams in een moskee of islamitische rechtsgeleerden, weigeren nogal eens om de hand van een vrouw te schudden. Dat doet volgens Leemhuis ook opgang onder bekeerde moslims en fundamentalisten in de VS en in mindere mate West-Europa. ,,Deze beroepen zich op het wahabisme. Het strengste wetboek in de islam, maar het wordt door steeds meer jonge, beter opgeleide moslims, ook in het Westen, als een pure vorm van islam gezien.''

Wat men ter vervanging van de handdruk vaak doet is de rechterhand op het hart leggen en het hoofd licht buigen, in de richting van de gesprekspartner. Vaak worden er ook nog begroetingen uitgewisseld: salaam alleikum. (vrede zei met jullie). Degene die op bezoek komt, of die men in een winkel, moskee of het koffiehuis tegenkomt, beantwoordt met alleikum salaam.

Ook onder (ultra) orthodoxe joden is het gebruikelijk dat mannen vrouwen geen hand geven en andersom. Soms vermijden zelfs getrouwde (ultra) orthodoxe joden elk lichamelijk contact in het openbaar.

Ook het zoenen op de wang, drie keer inmiddels in Nederland, beperkt zich vaak tot dezelfde sekse. In Zuid-Europese landen en op de Balkan maar ook in sommige islamitische landen, raken mannen elkaar veel meer aan dan in Nederland. De begroetingen zijn vaak ook uitgebreider dan in Nederland. Men vraagt niet alleen naar de gezondheid van de gast, maar ook naar die van zijn familieleden. De gast hoort vervolgens de gastheer of gastvrouw weer uit over hoe het met zijn of haar familie gaat.