Gevaar luchtverfrissers onduidelijk

Volgens de Europese Consumentenorganisatie Beuc zijn luchtverfrissers schadelijk voor de menselijke gezondheid.

Hoe betrouwbaar is die uitspraak? ,,Ik kan er weinig mee.''

Uw woonkamer is waarschijnlijk erger vervuild dan de drukbereden Rue de la Loi in Brussel. Uw luchtverfrissers in huis verspreiden op dit moment allerlei giftige chemicaliën die schadelijk zijn voor uw gezondheid. Met dit soort angstaanjagende zinnen waarschuwde de Europese Consumentenorganisatie Beuc vandaag voor mogelijke gevaren van luchtverfrissers. Het bericht volgt op een onderzoek onder 76 producten, waaronder geurkaarsen, sprays, vernevelaars en elektrische geurverspreiders. Maar hoe betrouwbaar is het bericht?

Probleem is dat de Beuc zijn uitspraken onderbouwt met een vaag en onduidelijk persbericht. Het achterliggende rapport dat meer inzage moet geven in de opzet en uitkomsten van de experimenten, wil de organisatie nog niet vrijgeven. ,,Omdat eerst een aantal artikelen uit het rapport moet worden gepubliceerd'', zegt een woordvoerster.

Volgens Beuc bevatten luchtverfrissers chemicaliën als acetaldehyde, styreen, tolueen, ftalaten en synthetische musk. Die kunnen irritaties van de luchtwegen veroorzaken, of kanker. Maar het persbericht vermeldt niet in welke concentraties deze stoffen werden aangetroffen. En daar draait het natuurlijk om, zegt toxicoloog dr. Rolaf van Leeuwen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in Bilthoven. ,,Ik heb het persbericht gelezen, maar ik kan er in deze vorm weinig mee.''

Het gevaar van chemicaliën voor mensen hangt af van de binnengekregen concentratie en de duur van de blootstelling. Normen voor mogelijk kankerverwekkende stoffen zijn over het algemeen gebaseerd op de aanname dat iemand de stof waarom het draait dag in dag uit binnenkrijgt, tientallen jaren lang. Dat een norm, bijvoorbeeld voor de inname van dioxine, een paar dagen wordt overschreden levert daarom geen gevaar voor de gezondheid op. Als het maar niet jarenlang aanhoudt.

Zo waarschuwde de Consumentenbond eerder dit jaar voor de plastic scoubidou-touwtjes, omdat er te hoge concentraties ftalaten in zouden zitten. De bond raadde ouders aan om hun kinderen te verbieden erop te sabbelen. Maar uit onderzoek van de Voedsel- en Warenautoriteit (VWA) samen met het RIVM bleek achteraf geen enkel gevaar.

Van Leeuwen wil wel iets zeggen over de twee stoffen formaldehyde en benzeen die in sommige luchtverfrissers werden aangetroffen. In de proef van Beuc werd in een aantal gevallen een concentratie formaldehyde gemeten die uitkwam boven de 10 microgram per kubieke meter, dat is de norm die de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) stelt voor `gevoelige personen'. Bovendien werd in een aantal producten benzeen aangetroffen. Voor benzeen raadt de WHO elke blootstelling af. Een luchtverfrisser die twee uur had gewerkt, verspreidde meer benzeen dan op de drukke Rue de la Loi in Brussel wordt gemeten. Benzeen zit ook in uitlaatgassen. ,,Als het aan mij ligt moeten formaldehyde en benzeen zo min mogelijk in luchtverfrissers zitten'', zegt Van Leeuwen. Volgens de Beuc zijn er voldoende alternatieven voor handen die geen formaldehyde en benzeen bevatten. Maar de consument kan het niet aflezen aan het etiket. Ze pleit voor meer productinformatie.

Volgens de Nederlandse Vereniging van Zeepfabrikanten worden alle producten door de overheid gecontroleerd aan de hand van Europese regelgeving. De omzet aan luchtverfrissers bedroeg vorig jaar 50 miljoen euro.

De supermarkt- en drogisterijketens halen de producten vandaag nog niet uit de schappen. Albert Heijn zei vanochtend eerst een reactie te willen afwachten van de leveranciers en daarna eventueel maatregelen te nemen. De producenten zouden aan het einde van de middag met een standpunt komen over het onderzoek van de Europese Consumentenbond. AH heeft geen verfrissingsartikelen onder een van zijn huismerken.

Drogisterijketen Etos neemt aan het einde van de dag een beslissing, net als Kruidvat, dat eerst alle gegevens opvraagt. Johnson heeft Etos laten weten dat al hun producten voldoen aan de lokale en Europese wetgeving. Dit bedrijf ziet geen reden om hun producten aan te passen of terug te trekken.