D66 wil meer geld van loterijen naar cultuur

D66 wil een groter deel van de opbrengst van loterijen bestemmen voor cultuur. Daarmee zouden de bezuinigingen op de cultuurnota 2005-2008 ,,praktisch tot nul'' kunnen worden gereduceerd. De partij verwacht een meerderheid te vinden.

Dat bleek tijdens de behandeling van de cultuurnota gisteren in de Tweede Kamer. Het D66-voorstel heeft nog geen kamermeerderheid, maar volgens woordvoerder Boris Dittrich staan de andere partijen er ,,sympathiek'' tegenover.

Staatssecretaris M. van der Laan zegde toe met de loterijen te gaan praten. Dittrich diende alvast een wijzigingsvoorstel in om van de begroting van Financiën over 2005 3,8 miljoen euro kansspelgeld over te hevelen naar cultuur. In Nederland gaat acht procent van het kansspelgeld naar cultuur, wat volgens Dittrich ,,mager'' afsteekt bij landen als Groot-Britannië (33 procent) en Finland (16). De Stichting Doen, die gelden verdeelt van de BankGiro Loterij, de Nationale Postcode Loterij en de Sponsor Loterij, is positief over het voorstel, maar wil dan ook meer ruimte om reclame te kunnen maken.

De motie van Nicolien van Vroonhoven (CDA) om in 2005 alsnog 40 miljoen euro beschikbaar te stellen voor de restauratie van de zogenaamde `kanjermonumenten' kon wel op een duidelijke meerderheid rekenen. Afgelopen vrijdag stelde het kabinet 20 miljoen beschikbaar. Er is minimaal 60 miljoen nodig, zodat de restauraties na 2005 verder kunnen gaan.

Ook andere partijen deden voorstellen om geld van andere departmenten aan cultuur te besteden. John Leerdam (PvdA) wil 1 miljoen euro van het geld voor integratie op de Justitiebegroting overgeheveld zien, en wil dat 4 miljoen aan diverse posten op de cultuurbegroting anders worden besteed. De PvdA wil dat geld verdelen onder 39 instellingen, waaronder dansgroep RAZ (560.000), Atana (200.000), Tropenmuseum Junior (150.000) en het Volksbuurtmuseum (150.000).

Femke Halsema (GroenLinks) stelde voor om 8 miljoen aan de cultuurnota toe te voegen. Waar het geld naar toe moet, wilde ze de Raad van Cultuur laten bepalen. Van de 8 miljoen moet 5,5 miljoen komen van de ,,omstreden'' TAOM-regeling van Economische Zaken (EZ), die de verhuizing van Nederlandse bedrijven naar het buitenland subsidieert. De andere 2,5 miljoen wil GroenLinks weghalen bij de nog niet uitgewerkte plannen van de staatssecretaris rond het thema `cultuur en economie'. De meeste fracties, waaronder D66, toonden zich sceptisch over de noodzaak om voor die plannen cultuurgeld te reserveren. Volgens Fenna Vergeer (SP) laat Van der Laan zich door Economische Zaken ,,gebruiken''. Jan Rijpstra (VVD) waarschuwde dat EZ ,,alleen de lusten'' wil.

De fracties kwamen tijdens het debat met tientallen wijzigingsvoorstellen op de cultuurnota. De staatssecretaris bespreekt alle voorstellen vrijdag in het kabinet en gaat er volgende week in een brief op in. In eerste instantie veegde ze alle voorstellen van tafel, omdat de gevonden dekkingen buiten haar begroting lagen en omdat de voorstellen vanwege de gebrekkige onderlinge afstemming geen van alle een meerderheid hadden. Haar partijgenoot Dittrich verontschuldigde zich namens de fracties voor de ,,rommelige'' aanpak.

Van der Laan stelde vast dat in het geval alle voorstellen werden aangenomen er niet minder, maar méér geld naar cultuur zou gaan. De bezuiniging op de cultuurnota bedraagt momenteel nog 4,4 miljoen euro. In september werd op initiatief van D66 10 miljoen afgehaald van de oorspronkelijke 19 miljoen bezuinigingen. De staatssecretaris voegde 4,6 miljoen van de algemene cultuurbegroting aan het budget van de cultuurnota toe.

Eensgezind waren de fracties in hun onvrede over de cultuurnotasystematiek. Van der Laan kondigde aan in het voorjaar een nota met wijzigingsvoorstellen te presenteren. Aan de rol van de Raad voor Cultuur wil ze niet tornen.

De Kamer stemt in de derde week van december over alle ingediende amendementen en moties.