Uitslag verkiezing Oekraïne omstreden

De pro-Russische premier van Oekraïne, Viktor Janoekovitsj, heeft volgens de officiële telling de presidentsverkiezingen gewonnen. Maar volgens zijn tegenstander Joesjtsjenko is er gefraudeerd.

De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) zei vanmiddag dat de verkiezingen niet aan de democratische normen voldeden. Aan het begin van de middag was ruim 99 procent van de stemmen geteld en lag premier Janoekovitsj zo'n drie procentpunten voor.

Duizenden inwoners van Kiev verzamelden zich vanmiddag op het centrale Overwinningsplein in de hoofdstad Kiev. Oppositiekandidaat Joesjtsjenko (50) werd daar aangekondigd als `de president van het volk'. Hij riep zijn aanhang op ,,te blijven tot aan de overwinning''. ,,Wij hebben gewonnen, punt uit. Hulp uit het hele land is onderweg, in auto's, in bussen, in treinen, in vliegtuigen.''

Joesjtsjenko wist zich op het podium gesteund door tal van prominente politici, onder wie ex-premier Kinach, en een enkele hoge militair. Politica Joelia Timosjenko riep op tot een algemene staking.

De presidentsverkiezingen zijn bepalend voor de toekomst van Oekraïne. De voormalige sovjetrepubliek met ruim 48 miljoen inwoners is diep verdeeld. Het westen en centrum van het land zijn nationalistisch en pro-Europees, het industriële oosten en zuiden pro-Russisch. Joesjtsjenko staat voor een oriëntatie op het westen, premier en ex-gouverneur Janoekovitsj voor nauwe banden met Moskou. Hij heeft de steun van het Kremlin en van de zittende president Koetsjma.

Drie exit-polls, gefinancierd door de oppositie of westerse landen, gaven Joesjtsjenko de zege met marges tussen de drie en elf procent. Joesjtsjenko betichtte de overheid gisteren al van `totale fraude'. Zijn campagne wees op de opmerkelijk hoge opkomst in de regio's Loegansk (88 procent) en Donetsk (96 procent), bastions van Janoekovitsj. Die diende op zijn beurt ruim 350 klachten in tegen stembusfraude in het westen van Oekraïne.

Joesjtsjenko heeft het vermogen mensen op de been te krijgen. Het Onafhankelijkheidsplein in Kiev, sterk op de hand van de oppositie, kleurde gisteren al oranje, de kleur van de oppositie. Ruim tienduizend uitgelaten Oekraïeners vierden met een popconcert alvast de overwinning. Leden van studentenbeweging Pora (Het is tijd!) sloegen een tentenkamp op rond het standbeeld van moeder Oekraïne.

President Koetsjma waarschuwde zaterdag zijn volk dat hij een ,,ondemocratische revolutie'' niet zal toestaan. Gisteravond hield de politie zich vrijwel onzichtbaar.

Hoewel uit het hele land berichten kwamen over stembusfraude, was de sfeer relatief rustig. Wel werd een agent die een stembus bewaakte in de ochtend doodgeslagen met een stomp voorwerp. De politie van Kiev meldde een auto met anderhalve kilo springstof te hebben onderschept. Een tv-zender van de oppositie toonde bussen vol Janoekovitsj-aanhangers die met machtigingen van stemlokaal naar stemlokaal trokken.

REPORTAGE pagina 4