HOE HET INZICHT VAN EU-PARLEMENTARIËRS VOORTSCHRIJDT... ...europrotestanten niet achterblijven... ...en een premier wordt gekleineerd

Het Europees Parlement heeft duidelijk de smaak te pakken. Dacht de Portugees José Manuel Barroso afgelopen donderdag met een maand vertraging `zijn' Europese Commissie door dat Parlement te hebben geloodst, lopen enkele volksvertegenwoordigers wéér stampij te maken.

Dit keer gaat het over de Fransman Jacques Barrot, die zich in het dagelijks bestuur van Europa vanaf van vandaag bezighoudt met transport. Maar als het aan Graham Watson, de leider van de 87 leden tellende fractie van de liberalen ligt, zou Barrot vandaag helemaal niet zijn begonnen. In elk geval was hij geschorst, totdat er klaarheid bestaat over zijn verleden. Dat verleden betreft illegale partijfinanciering in Frankrijk, waarvoor Barrot in 2000 is veroordeeld. Omdat de straf onder een brede amnestieregeling viel, is deze nooit uitgevoerd. Maar tevens is er nooit ruchtbaarheid aan gegeven.

De Brit Nigel Farage van de Onafhankelijkheidspartij maakte vlak voor de stemming in het Europees Parlement over de Europese Commissie melding van dit smetje op het blazoen van Barrot. Hij kreeg direct alle fractieleiders plus parlementvoorzitter Borrell over zich heen vanwege zijn `infame beschuldigingen'. Het was vooral landgenoot Graham Watson die Farage attaqueerde op een wijze die buitenstaanders soms jaloers maakt op het Britse Lagerhuis. ,,Ik schaam me soms over de reputatie van Groot-Brittannië in Europa in verband met de voetbalhooligans. Maar ik vrees dat we hun vertegenwoordigers nu in het Parlement hebben zitten'', zei Watson. Inmiddels maakt dezelfde Watson dankbaar gebruik van de door Farage aangedragen informatie.

Net als trouwens de socialistische voorman in het europarlement, Martin Schulz. Ook hij vroeg vrijdag bij Commissievoorzitter Barroso om opheldering, terwijl hij een dag daarvoor in het parlement nog in een tirade tegen Farage had verklaard dat de persoonlijke integriteit van Barrot voor hem buiten alle twijfel stond. Voortschrijdend inzicht heet dat in de politiek.

Voor Farage was het verleden van Barrot overigens slechts een van de redenen om tegen de Europese Commissie te stemmen. Er zaten in zijn ogen namelijk nog andere dubieuze figuren in. Wat bijvoorbeeld te denken van de Hongaar Kovács? Een ,,communistische apparatsjik, die jarenlang bevriend was geweest met de voormalige dictator Kadar uit dat land'', aldus Farage. Of Siim Kallas uit Estland, die zich twintig jaar als ,,sovjet-apparatsjik'' gedroeg. Of Peter Mandelson, de door Groot-Brittannië voorgedragen commissaris die in eigen land al twee keer uit een regering was gezet. En dan was er nog Neelie Kroes. Had collega-europarlementariër Van Buitenen niet gemeld dat zij tegen het Nederlandse parlement had gelogen? Met andere woorden, zo vroeg Farage, de balans opmakend zich af: ,,Zou u van dit team een tweedehands auto kopen? Het simpele antwoord is nee.''

Hoe de fractie van Farage zou stemmen was daarmee wel duidelijk. Maar hoe zat het met de twee Nederlanders in dit curieuze eurosceptische samenwerkingsverband, met Bastiaan Belder en Hans Blokland, in eigen land lid van SGP en ChristenUnie, maar in Europa gezamenlijk optrekkend. Zij onthielden zich van stemming en wel om een geheel eigen reden: het niet meer aanwezig zijn van met de Paus bevriende Italiaan Buttiglione in de Commissie Barroso. In een stemverklaring hekelden Belder en Blokland hun collega's die met ,,grote felheid tegen de bijbelse opvattingen van Buttiglione over huwelijk en seksualiteit'' tekeer zijn gegaan. ,,Hier heerst een geestelijk klimaat, waarin geen plaats is voor afwijkende principiële opvattingen. Wij hebben daarom moeite in te stemmen met een Commissie zonder Buttiglione'', aldus de representanten van orthodox-protestant Nederland van wie er één ongetwijfeld geschiedenis schreef. Want dat een nazaat van dominee Kersten, de SGP'er die in 1925 een kabinetscrisis veroorzaakte met een antipaapse motie waarin het Nederlands gezantschap bij het Vaticaan werd opgeheven, het anno 2004 zo nadrukkelijk opneemt voor een kompaan van de Paus mag toch op zijn minst opmerkelijk heten. Ook hier: voortschrijdend inzicht.

En dan had het opeens zo zelfbewuste Europees Parlement vorige week ook nog een appeltje te schillen met de Nederlandse minister-president Jan Peter Balkenende, die woensdag als fungerend voorzitter van de Europese Unie speciaal een dagje vanuit Den Haag naar Straatsburg was overgekomen. Als het aan de meerderheid van dat Parlement had gelegen, had Commissievoorzitter Barroso in zijn reshuffle ook de Nederlandse kandidaat-commissaris Neelie Kroes gewisseld. Maar omdat Balkenende, die Kroes namens de Nederlandse regering deze zomer had voorgedragen, niet bereid was haar terug te trekken, liet Barroso de zaak verder rusten. ,,U had de zaak kunnen oplossen, mijnheer Balkenende'', beet de socialistische fractieleider Martin Schulz Balkenende toe. Hij had een voorbeeld moeten nemen aan de Italiaanse regering die Buttiglione had teruggetrokken na de kritiek uit het Parlement. ,,De Italiaanse regering heeft zich flexibeler getoond dan de Nederlandse'', aldus Schulz.

Dat kan beter, moet de leider van de Groenen in het europarlement, Daniël Cohn-Bendit een dag later gedacht hebben. De Fransman die in 1968 – toen Balkenende nog in de eindfase van de lagere school zat – op de trappen van de Sorbonne-universiteit in Parijs de studentenrevolutie afkondigde, was zeer onder de indruk van de gaven van de Nederlandse minister-president. Had Commissievoorzitter Barroso niet gezegd niet te zullen buigen voor de druk van de Franse president Chirac, en ook niet te zullen buigen voor de druk van de Duitse bondskanselier Schröder? Nee, constateerde Cohn-Bendit, ,,hij buigt voor Harry Potter, alias de heer Balkenende''. Waarmee de tot dan toe binnenslands gebleven, weinig van ontzag getuigende vergelijking van de Nederlandse premier met het wijsneusje uit de populaire boekenreeks van J.K. Rowling naar het Europese niveau was getild. Vervelend en pijnlijk voor het Nederlandse voorzitterschap. Een ,,ungehauerte'' vergelijking, liet Cohn-Bendits socialistische collega Schulz zich in kleine kring ontvallen. Troost voor Balkenende: hij heeft het zelf niet allemaal persoonlijk mee hoeven maken. Op het moment dat Cohn Bendit van leer trok zat Balkenende al lang weer achter de dijken van de Nederlandse polder.

De Tweede Kamer behandelt deze week de begrotingen van Defensie, Verkeer en Waterstaat en een restantje van de Landbouwbegroting. Tevens debatteert de Kamer over VUT, prepensioen en levensloopregeling.