Excentrieke Ida Haendel `is de viool'

,,Ik ben heel gelukkig. Als er een God bestaat, dan is hij erg goed voor mij. Want wie heeft het voorrecht om, al is het maar een keer in zijn leven, de beste genoemd te worden? Dat moet dan wel de uitverkorene betekenen. Ik ben zo vergroeid met vioolspelen. Ik bén de viool. Dat zegt de tachtigjarige Pools-Amerikaanse Ida Haendel in I am the violin, een prachtige documentaire over deze excentrieke Grand Old Lady van Paul Cohen, die zondag tijdens het IDFA festival in Amsterdam in première ging in aanwezigheid van de violiste.

Na afloop betrad Ida Haendel hooggehakt, leren broek, knalrood glitterjasje, diva kapsel het podium om de overvolle zaal toe te spreken. ,,Mijn eerste biografie heet Woman with Violin. Mijn tweede biografie is bijna af, maar ik kan maar niet besluiten haar te publiceren. Steeds voeg ik er weer een hoofdstuk aan toe, omdat ik nog lang niet uitgespeeld ben. Vandaag ben ik daar blij om. Want anders had Paul Cohen vast geen portret van me gemaakt, en had ik niet deze geweldige ervaring gehad.''

Nog altijd geeft het voormalige wonderkind Ida Haendel, ooit leerling van Carl Flesch en Georges Enescu, concerten over de hele wereld. In de film speelt ze o.a. het Vioolconcert van Brahms in Tokio, Sarasates Carmenfantasie in Montreal en Bachs Chaconne in Cleveland, Ohio. ,,Ik voel geen leeftijd als ik speel'', vertelt Haendel in een Japanse kleedkamer. Dat is geen grootspraak, want haar fonkelende spel is nog altijd kernachtig, puur en virtuoos. ,,Maar de mensen zitten te wachten tot het misgaat. Als dat gebeurt zullen sommigen triomferen, weer anderen zullen compassie hebben. Of ze komen alleen nog maar om een freak te zien.''

Ida Haendel, die in visgraatbontjas op wiebelende hakken haar schoothondje Decca uitlaat (`my darling, my baby'), oogt wonderlijk. Maar Paul Cohen maakt in zijn ontroerende documentaire geen misbruik van het hoge curiositeitsgehalte van deze unieke violiste. Hij volgt haar met een liefdevolle blik. Soms is ze een klein meisje (`Ik was al oud toen ik een wonderkind was. Ik ben nooit een kind geweest. Ik ben nu veel kinderlijker dan toen.'), dat zich verkleedt in de mooiste jurk uit haar kleurrijke garderobe: `Die kocht ik in Madrid toen ik twintig was. Hij past me nog steeds. Very sexy.' Soms is ze een oud dametje, dat rommelt in oude krantenknipsels, en in de keuken voor de televisie een prakje naar binnen werkt. Soms is ze een mijmerende prinses, die nog altijd wacht op de prins op het witte paard. Want de enige man die ze goed genoeg vond, de legendarische dirigent Sergiu Celebidache, waardeerde haar wel als violiste, maar noemde haar als vrouw `een vleesetende plant'.

Volgende vertoningen: 23/11 14.45 uur City 7; 24/11 10.30 uur FM Cinerama 2; 25/11 10 uur City 5 Amsterdam.