Duitse Turken willen geen boeman zijn

In Keulen demonstreerden gisteren 25.000 Turkse moslims voor de Duitse rechtsstaat en de islam.

Aan de voet van de Dom in Keulen formeerde zich gisterochtend een unieke stoet. Turken uit heel Duitsland waren met bussen naar de Rijn getogen om hun verbintenis met de islam te onderstrepen én om duidelijk te maken dat ze de normen van de Duitse rechtsstaat respecteren. Het was de eerste grote manifestatie van Turken in Duitsland sinds de komst van de gastarbeiders in de jaren zestig.

Ze kwamen uit Wiesbaden, en Rüsselsheim, uit Offenbach en Sindelfingen. Ze gaven gehoor aan de oproep van de grootste Turkse organisatie in Duitsland, de Turks-Islamitische Unie (Ditib), die een gematigde islam propageert en gelieerd is aan de Turkse overheid. Op de ochtend van Totensonntag, de dag waarop veel protestanten in Duitsland de doden herdenken, bepaalden 25.000 moslims en een zee van Turkse vlaggen daarom het beeld van de Keulse binnenstad.

Men wilde met de mars duidelijk maken dat niet alle moslims gevaarlijke terroristen zijn. De mars moest laten zien dat grote delen van de Turkse gemeenschap in Duitsland terrorisme uit naam van de islam niet acceptabel vinden en ook niet gedogen. Met de moord op Theo van Gogh en brandaanslagen op islamitische instellingen in Nederland had de demonstratie onverwachts aan actualiteit en urgentie gewonnen. In Keulen is Nederland heel dichtbij – één verzamelpunt voor de demonstranten was in de Venloerstrasse.

De organisatie was vlekkeloos, de discipline adembenemend. Bij de Dom werden vlaggen uitgedeeld: de Turkse halve maan, het Duitse rood-zwart-goud en de Europese sterren. Er werden uitsluitend spandoeken meegevoerd die vooraf waren goedgekeurd en die in een drukkerij waren vervaardigd. `Religie veroorzaakt geen terreur'. `Islam Vrede'. De Duitse opschriften hadden een zinsopbouw die typerend is voor Turks-Duits: `Onschuldige mensen doden betekent niet jihad'.

Mannen waren in de meerderheid, maar er waren ook vrouwen, met en zonder hoofddoek. Kinderen droegen de Turkse vlag zoals Superman zijn cape, een oudere man had de Duitse vlag als hoofddoekje omgeknoopt. Aydin Göl (26), zwart mutsje, zwarte Gucci-bril, beginnend baardje, was met zijn zusje Aylin en haar vriendin Cagla gekomen. De meiden (16) droegen spijkerbroeken, geen hoofddoekjes. Ze demonstreerden voor vrede, giebelden ze. Broer Aydin demonstreerde eveneens voor vrede, maar óók omdat hij het zat is om ,,door het leven te gaan als de boeman bij uitstek. Je ziet mensen denken: jonge moslim met een baardje, die zal ook wel fout zijn.''

Turken vrezen dat de agressie uit Nederland zal overslaan op Duitsland, zegt Göl. ,,Maar daar hoef je niet meer voor te vrezen. De agressie is er al. In Zuid-Duitsland werd een aanslag gepleegd op een moskee. Het was maar één voorval. Dat kun je bagatelliseren, je kunt ook stilstaan bij de woede die achter zo'n daad schuilgaat en dan word je heel stil.''

Er is nog een vorm van agressie die Göl zorgen baart. Verbale agressie. Het Duitse debat over de multiculturele samenleving is sinds de moord op Van Gogh ruwer geworden en uitgegroeid tot een brede discussie over normen en waarden. Edmund Stoiber, voorzitter van de CSU, riep dit weekeinde op de ,,christelijke signatuur van het land te verdedigen''.

[vervolg KEULEN: pagina 5]

KEULEN

'We vragen: leer alsjeblieft Duits!'

[vervolg van pagina 1]

Minister-president Stoiber van Beieren hield op een partijcongres een pleidooi voor een ,,vanzelfsprekende vaderlandsliefde'', die voor de toekomst van Duitsland onontbeerlijk zou zijn. Angela Merkel, voorzitter van de CDU, verklaarde op hetzelfde congres onomwonden: ,,De multiculturele samenleving is mislukt.''

Demonstrant Göl: ,,Wat moet dat nu? Sinds wanneer kunnen islam en christendom niet meer naast elkaar bestaan? Waarom moet ik me opeens onderwerpen aan het christendom?''

Bondskanselier Schröder riep buitenlanders dit weekeinde op meer moeite te doen om in de Duitse samenleving te integreren. ,,We moeten eisen dat onze bereidheid tot integratie overeenkomt met de wil om te integreren onder de mensen die naar ons toe komen.'' Onder verwijzing naar de moord op Theo van Gogh en de aanslagen in Nederland riep de Duitse kanselier zijn land op zich niet te laten verleiden tot ,,een oorlog der beschavingen''.

Vanavond zal Schröder zich, aldus een vooraf gepubliceerde tekst, op tv sterk maken voor een verbod op het dragen van hoofddoekjes voor leerkrachten. In Duitsland wordt daarover al jaren gediscussieerd, maar tot nu toe bemoeide de kanselier zich niet met de controverse, die formeel onder verantwoordelijkheid van de deelstaten valt. Nu slaan de golven zo hoog dat geen enkele politicus meer aan de zijlijn kan blijven.

De demonstratie in Keulen eindigde gistermiddag met een manifestatie waar alle grote politieke partijen vertegenwoordigd waren. Ridvan Cakir, voorzitter van het organiserende Ditib, stond uitvoerig stil bij de moord op Van Gogh. ,,De gebeurtenissen in Nederland van de laatste dagen hebben ons diep geraakt. Ik veroordeel de moord op Theo van Gogh. Moord kan geen religieuze rechtvaardiging hebben. Iedereen moet kalm blijven en zich bedachtzaam gedragen en de gevoelens van zijn medemens respecteren. [...] We moeten verhinderen dat de golf van geweld overslaat naar Duitsland. We moeten uiterst voorzichtig zijn en het hoofd koel houden.''

Marie-Louise Beck, regeringscommissaris voor minderheden en lid van de Groenen, waarschuwde moslims om in moskeeën de regels van de Duitse democratie en rechtsorde te respecteren. ,,Ook in de moskeeën mag niet plaatsvinden wat in Duitsland niet mag plaatsvinden.''

Toen de Beierse minister van Binnenlandse Zaken, Günter Beckstein, het podium beklom steeg oorverdovend boegeroep op. Beckstein dringt al jaren er op aan dat moslims zich aanpassen aan de Duitse samenleving. Pas toen voorzitter Cakir vermanend zijn arm in de lucht stak, kwam het publiek weer tot rust. ,,Iedereen die zegt: islam betekent vrede, ontvangen we met open armen'', zei Beckstein. Maar hij eiste ook een grotere krachtsinspanning van de immigranten. ,,We vragen jullie: leer alsjeblieft Duits!'' Uiteindelijk wist Beckstein het publiek zelfs voor zich te winnen met de uitspraak: ,,Wie terreur pleegt belastert de islam en belastert de profeet.''