Winkelcentra rukken op naar oosten van Europa

Centraal-Europa en Turkije zijn de regio's waar de komende jaren de groei van het winkelvastgoed vandaan moet komen. Nederlandse ontwikkelaars lopen voorop.

Lidmaatschap van de Europese Unie leidt tot een hausse aan investeringen in winkelprojecten in het voormalige Oostblok. Investeerders hebben het idee dat hun geld er veilig is, en ontwikkelaars gaan nieuwe projecten beginnen in de binnensteden en buiten de hoofdsteden. De landen van het voormalige Oost-Europa waren – evenals Rusland – opvallend goed vertegenwoordigd op de Mapic in Cannes, de grootste beurs voor winkelvastgoed die deze week voor de tiende keer werd gehouden. De zesduizend deelnemers kwamen uit ruim vijftig landen.

Zo heeft ING Real Estate, dat al direct na de val van de muur actief was als projectontwikkelaar in Tsjechië, Hongarije en Polen, dit jaar een Centraal-Europees investeringsonds opgericht. ,,De oprichting van een dergelijk fonds is een teken van vertrouwen in de regio'', zegt managing director retail Jan Vermaas. ,,Wij willen dat ook externe investeerders, zoals pensioenfondsen en verzekeraars, in het fonds meedoen.''

Hypermarktreus Carrefour, die 11.000 winkels heeft in dertig landen, ontwikkelt de komende drie jaar drie nieuwe projecten in Polen en Tsjechië, en nam vorige week nog dertien Poolse hypermarkten van Ahold over. Volgens het tijdschrift Poland Monthly zal het winkeloppervlak dit en volgend jaar met 40 procent toenemen, met name in de binnensteden en op oude industriële locaties zoals een voormalige scheepswerf in Gdansk en een textielweverij in Lodz.

Nederlandse ontwikkelaars lopen in Europa voorop bij het ontwikkelen van winkels in het buitenland, blijkt uit een onderzoek van het vakblad Vastgoedmarkt. In Europa zijn Nederlandse ontwikkelaars betrokken bij de ontwikkeling van 2,6 miljoen vierkante meter aan retailprojecten, die samen een investeringswaarde vertegenwoordigen van 8 en 9 miljard euro.

Net als in Nederland stuiten projecten er soms op bezwaren: een actiegroep in Warschau heeft de bouw tijdelijk weten stil te leggen van `Zlote Tarasy', een groot winkelcentrum van ING dat tussen het centraal station en een `cultuurpaleis' van Stalin komt te staan. ING is al met belegger Rodamco overeengekomen dat die de helft koopt van dit project, waarvan een maquette een groot deel van de ING-stand in Cannes vulde. Naast de `big boxes' die in Polen al snel na de val van de muur verrezen, komt er meer aandacht voor chiquere winkelcentra in de binnensteden.

In Turkije, dat graag lid zou worden van de Europese Unie, ziet de Nederlandse projectontwikkelaar AM ook een interessante markt. AM is dit jaar een joint venture aangegaan met een Turkse evenknie, Turkmal geheten, en ontwikkelt winkelcentra in Istanboel en Izmir. Dat AM de enige is tot nu toe, wil niet zeggen dat het er riskant is, zegt research-analist buitenlandse markten Herman Kok. ,,Turkije heeft grote steden met een jonge bevolking en een bruto nationaal product dat met 9 procent per jaar groeit – heel wat meer dan het halve procent groei van Nederland. Bovendien heeft de EU een vrijhandelsassociatie met Turkije, waardoor er geen import- en exportbeperkingen zijn. Het feit dat Turkije graag lid van de EU wil worden, maakt het makkelijker om er zaken te doen: ze willen het westerse ondernemers makkelijk maken.''

Carrefour, dat drie jaar geleden zijn nieuwe projecten in Turkije had stopgezet, ontwikkelt de komende jaren drie nieuwe hypermarkten in Istanboel. Ook de Engelse en Duitse supermarktketens Tesco en ECE zijn in Turkije bezig, en Istanboels eerste Ikea is in aanbouw.