Malta 3

In het artikel `Fat Ladies en giganten' (W&O, 6 nov) over het oude Malta wordt wel heel luchtig over het werk van cultureel antropologe Veronica Veen heengelopen. De schrijver laat de Engelse archeologe Caroline Malone aan het woord, die heel goed weet hoe subtiel Veen het fenomeen van de godin-cultuur op Malta heeft aangepakt, niet alleen in de vele (engelstalige) artikelen, maar ook in haar boek `The Goddess of Malta' (Valetta, 1992), wat drie jaar eerder verscheen dan het genoemde artikel van Malone.

Waarschijnlijk om zichzelf alsnog als schrijfster over dit onderwerp te profileren wekt Malone de indruk dat Veen niet veel meer dan een epigoon is van de Litouws/Amerikaanse archeologe Marija Gimbutas, die in haar `The Language of the Goddess' een nogal ééndimensionaal beeld schetste van de neolithische culturen in Europa, waarbinnen Malta er nogal bekaaid vanaf kwam. Door te spreken van een `Moedergodin' duwt Malone Veronica Veen nog meer in de hoek van de rijkelijk onwetenschappelijke `beweging' die met de godin bezig is. De term komt echter in het hele werk van Veen niet voor. Sterker: ze legt verschillende keren uit dat het moeder-aspect er maar één is in het rijke spectrum. Vanuit de symbolische antropologie, de ikonologie en de archeologie probeert zij zo dicht mogelijk bij het wereldbeeld van het oude Malta te komen, waarvan de cultus inderdaad om het vrouwelijke draaide (de fallische objecten zijn votiefjes uit de allerlaatste tijd rond 2600-2500 v. Chr., toen er zoiets als een seksenstrijd moet hebben gewoed. Zie hiervoor haar boek).