Herstel op Damrak is luchtkasteel

Matig was het, en matig zal het blijven. De belegger moet ook in 2005 weer flink zoeken naar rendement. Volgens prognoses gaan de Franse en Duitse beurzen het beter doen dan het Damrak.

De belegger in Amsterdam had de laatste weken wellicht weer hoop gekregen, hoop op beter tijden.

Langzaam maar zeker kroop de AEX-index immers weer omhoog. De beursgraadmeter sloot gisteren op 339,44 punten. Weliswaar een stuk onder het hoogste punt van 2004 – de 365 punten van februari – maar toch een flink herstel na de zomerdip die de AEX terugdrong tot 307 punten. Ter illustratie, de AEX begon 2004 rond de 330 punten.

De belegger mag hoop koesteren, maar het is de vraag of die gerechtvaardigd is. Er worden het komende jaar geen grote sprongen verwacht op de beurs. Integendeel, de aandelenbezitter mag volgens analisten blij zijn als de bedrijven in de AEX een winststijging van een procent of 5 weet te boeken. Volgens de groeiprognoses van analisten zullen de bedrijven in Duitsland en Frankrijk – en dus de indices aldaar – het veel beter doen, maar gezien de macro-economische problemen die ook deze landen momenteel hebben, lijkt dit een gewaagde voorspelling. Deze beurzen zijn dan ook niet voor iedereen een aantrekkelijk alternatief voor het Damrak.

De gemiddelde verwachting van analisten voor de winstgroei van de Nederlandse AEX-fondsen, verzameld en gepubliceerd door Thomson Financial, is met 5 procent voor 2005 flink lager dan de winstgroei van 26 procent die voor het huidige jaar wordt verwacht.

Veel positiever zijn de analisten over de Duitse en Franse groeimogelijkheden. Zij zien de winsten van bedrijven die zijn opgenomen in de DAX in Frankfurt in 2005 stijgen met 20 procent en de ondernemingen in de Franse CAC met 15 procent. Ter vergelijking, voor het huidige jaar ligt de winststijging van de DAX-bedrijven op 58 procent en de fondsen in de CAC op 23 procent, aldus de prognoses. De betrouwbaarheid van deze voorspellingen worden in twijfel getrokken door Felix Lanters, portfoliobeheerder bij Theodoor Gilissen. ,,Je kan je afvragen hoe realistisch dergelijke prognoses zijn'', zegt Lanters. ,,De beurs in Duitsland is zeer cyclisch, onder meer dankzij de grote invloed van automobielmakers. Bovendien is ook de Duitse beurs dollargevoelig.''

De problemen die beleggers op zich af zien komen in 2005 zijn eender, of het nu gaat om het Damrak of de Duitse handelsvloer. Deels hebben aandelenbeleggers last van obstakels die hogere koersen tegenhouden. De olieprijs staat al maanden op een hoog peil en de effecten van de dure olie sijpelen langzaam maar zeker door in de bedrijfswinsten en beurskoersen.

De dure olie heeft niet alleen een direct gevolg voor de kosten en opbrengsten van veel beursgenoteerde ondernemingen, het heeft ook grote invloed op de inflatie (die omhooggaat) en de economische groei (die gedrukt wordt).

Deze economische groei wordt in Europa nog van een andere kant bedreigd: door de steeds verder afzwakkende dollar tegenover de euro. De Amerikaanse munt bereikte deze week weer een dieptepunt met een notering van 1,3074 dollar voor 1 euro. Een dure dollar treft de export vanuit Europa naar de Verenigde Staten omdat de kosten in euro's worden gemaakt terwijl de opbrengsten in dollars binnenkomen. De bedrijven met activiteiten in de VS krijgen het ook te verduren. Zij zien met lede ogen aan hoe hun zuurverdiende dollars worden omgewisseld in – veel minder – euro's.

Alle Europese landen hebben last van de dure euro. Eerder deze maand zei de voorzitter van de Duitse vereniging voor industriëlen (BDI) nog dat Duitse bedrijven marktaandeel zullen verliezen door de zwakke dollar. ,,Een euro met een koers van 1,30 dollar is een gevaar voor de Duitse export'', aldus Michael Rogowski in een interview met het Amerikaanse financiële persbureau Bloomberg.

De dollar echter, zo wordt verwacht, zal de komende tijd niet snel herstellen. Zelfs pogingen van Jean-Claude Trichet, president van de Europese Centrale Bank, om de euro te laten dalen tegenover de dollar hadden geen succes. Centrale bankiers, zeker de president van de ECB, zijn gewoonlijk behoedzaam in hun opmerkingen over valuta's omdat die grote impact op de financiële markten kunnen hebben. De uitspraak van de Fransman dat de rally van de euro ,,niet welkom'' was, had echter maar een zeer kortstondig effect.

De Amsterdamse beurs is extra gevoelig voor de ontwikkeling van de dollar. De bedrijven in de AEX zijn zeer internationaal en de meeste van de blue chips halen een groot deel van de omzet uit de Verenigde Staten. Daar staat tegenover dat de AEX-index wel kan profiteren van een concern als Koninklijke Olie, dat voor 10 procent meeweegt in de index. Het energieconcern heeft wel last van de dollar, maar dit wordt vooralsnog ruimschoots gecompenseerd door de hoge olieprijs.

Lanters van Theodoor Gilissen ziet de optimistische groeiverwachtingen voor de bedrijven in de DAX en CAC dan wel niet als haalbaar, de prognose voor de groei van de AEX noemt hij wel realistisch. ,,Gezien de vele negatieve invloeden zou een winstgroei van 5 tot 10 procent al heel mooi zijn.''