`Eisen bij voetbalrechten in strijd met mediawet'

CDA-Kamerlid Joop Atsma zet grote vraagtekens bij de veiling van voetbalrechten, waarvan de spelregels gisteren bekend zijn geworden. Omdat mogelijkerwijs de mediawet wordt geschonden, pleit Atsma voor een onderzoek van het Commissariaat van de Media.

,,Je kan op zijn minst vraagtekens zetten bij de procedure'', stelt Atsma, die tevens voorzitter is van de Nederlandse wielerunie. ,,De mediawet stelt onder meer dat de omroep zelf de vorm en de inhoud van het programma bepaalt. Als je kijkt naar de eisen die de eredivisie stelt, dan is het de vraag of dat principe niet wordt geschonden.''

Eredivisie CV (ECV) heeft een aantal eisen opgesteld waar gegadigden voor de voetbalrechten aan moeten voldoen. Zo dient de zender die op zondagavond samenvattingen wil uitzenden (van zeven tot negen uur) voetbal op het scherm te brengen, waarbij er geen ruimte (meer) is voor andere sporten. Verder dienen interviews plaats te hebben voor een bord met reclame.

,,Ook met betrekking tot die reclame heb ik vragen'', zegt Atsma. ,,Interviews moeten voor een reclamebord worden gehouden, anders krijg je een boete van 2.000 euro. Maar het kan zomaar zijn dat een omroep in de praktijk moet kiezen tussen een boete van ECV of een boete van het Commissariaat voor ongeoorloofde reclame.''

Eerder deze week verklaarde een zegsman van het Commissariaat voor de Media geen aanwijzingen te hebben dat de ECV inbreuk zou maken op de mediawet. Namens de VVD zegt Tweede-Kamerlid Fadimi Örgü eerst de afloop van de veiling af te wachten. ,,Tijdens de veiling en onderhandelingen vind ik niet dat de politiek een rol moet spelen. Ik wacht eerst rustig af op de uitkomst.''

Tweede-Kamerlid Martijn van Dam voor de PvdA vraagt zich af tot hoever je moet gaan, voordat de Nederlandse mededingingsautoriteit NMa ingrijpt. Deze week heeft de NMa de zogeheten tenderprocedure goedgekeurd. ,,Ik vind die eisen die de eredivisie stelt erg ver gaan. Zeker wanneer het voornemen wordt doorgezet om een eigen productiebedrijf [voor het maken van tv-beelden] te beginnen, kan het allemaal wel erg in de buurt komen van censuur. Als de NMa dit goedkeurt en het binnen de mediawet valt, dan moeten we ons eens gaan afvragen om er wel voldoende garanties zijn voor de persvrijheid. Dat lijkt me een goede reden voor een discussie in de Kamer.''

Ook Atsma vreest voor de persvrijheid wanneer ECV een eigen productiebedrijf begint, zoals door de eredivisie is geopperd. ,,Het wordt voor hen dan wel erg verleidelijk om kwetsende spreekkoren of ernstige overtredingen buiten beeld te houden. Dan is er natuurlijk geen enkele sprake meer van onafhankelijkheid.''

Directeur Chris Woerts van ECV heeft weinig begrip voor de kritiek op de voorwaarden bij de veiling. ,,Ik moet erom lachen. Je moet eens kijken naar de Champions League, of naar het wereld- of Europees kampioenschap. Daar gebeuren die dingen, die wij ook willen al jaren. Daar hoor je nooit iemand over. Feitelijk wijken onze voorwaarden aan onze tv-partners amper af van de huidige situatie in Nederland. Het enige verschil is dat het nu door ons transparant is gemaakt. Dat zou je juist moeten waarderen.''

De raad van bestuur van de Publieke Omroep vraagt zich af hoe ver de voorwaarden mogen gaan. Volgens een woordvoerder maakt zij zich zorgen over de journalistieke onafhankelijkheid.

De samenvattingen van de eredivisie zijn nu nog in handen van de NOS. Omdat er veel commerciële interesse bestaat voor de tv-rechten bestaat de kans dat Studio Sport de voetbalbeelden volgend seizoen niet meer mag tonen. Dat heeft grote gevolgen voor het kijkaandeel van Nederland 2. Staatssecretaris Van der Laan (Media) zou dat scenario betreuren, maar staat machteloos. ,,Ik word geïnformeerd over het proces, maar heb geen zeggenschap'', zei de D66-bewindsvrouw gisteren tegenover het ANP.

Via vooral de voetbalbeelden heeft Studio Sport doorgaans hoge kijkcijfers, vooral op zondagavond. Daar profiteren ook andere, kleinere sporten van. ,,Mocht Studio Sport de voetbalrechten verliezen, dan moet de NOS een modus zien te vinden om de andere sporten goed voor het voetlicht te brengen'', aldus Van der Laan.