Wijn loodst belastingverlaging door Kamer

Staatssecretaris Wijn heeft de verlaging van de vennootschapsbelasting door de Kamer geloodst. Maar het ging niet voor niets.

Het ging niet zonder slag of stoot, maar de buit is binnen. Staatssecretaris Wijn (Belastingen, CDA) heeft een stapsgewijze verlaging van de vennootsschapsbelasting van 34,5 procent naar 30 procent in 2007 ongeschonden door de Kamer geloodst. Daarmee is een van de hoofdpunten van het kabinetsbeleid om het economische vestigingsklimaat in Nederland te verbeteren binnengehaald.

Maar het ging niet voor niets. Bij de behandeling van het Belastingplan 2005 waarmee voor ruim 109 miljard euro aan belastingen voor komend jaar werden vastgesteld ter dekking van de overheidsuitgaven, draaide het gisteren in de Kamer uiteindelijk om twee dingen. De afschaffing van het belastingvoordeel op het grijze kenteken voor particulieren en de gevolgen van de verhoging van de energieheffing voor het midden- en kleinbedrijf. In beide gevallen ging het om forse bedragen, maar uiteindelijk was het meer emotie dan principe.

Ondersteund door een stevige groep particuliere gebruikers van het grijze kenteken die zich op de publieke tribune roerden, trachtten de woordvoerders van alle oppositiepartijen de staatssecretaris op andere gedachten te brengen. Aanvankelijk wilde Wijn de financiering van de verlaging van de vennootschapsbelasting betalen uit de volledige afschaffing van het grijze kenteken, ook voor ondernemers, maar na een effectieve lobby van MKB-Nederland en de automobielbranche waren de coalitiefracties CDA, VVD en D66 daags na prinsjesdag al met een aanpassing gekomen waardoor het grijze kenteken – lagere motorrijtuigenbelasting en geen BPM – voor bedrijfsbusjes bleef bestaan. Voor particulieren hielden de coalitiepartijen vast aan afschaffing.

Een unieke coalitie van de klein-christelijke en linkse partijen en LPF liep tegen dit voornemen te hoop. Wijn betoogde dat het massale gebruik door particulieren (20 tot 25 procent van alle grijze kentekens) nooit bedoeld was geweest en dat men kon weten dat er vroeg of laat een einde aan dit belastingvoordeel gemaakt zou worden. Maar als afschaffing onvermijdelijk is, dan wel met een fatsoenlijke overgangsregeling, brachten de oppositiepartijen in stelling. Bestaande gevallen moeten worden ontzien, betoogden Kamerleden Crone (PvdA), Rouvoet (ChristenUnie), Vendrik (GroenLinks) en Van As (LPF).

Kant (SP) zei dat veel mensen in financiële problemen komen door de afschaffing van het grijze kenteken. ,,U pakt mensen om de winstbelasting voor het bedrijfsleven te verlagen'', verweet ze de staatssecretaris. De geruststelling van Wijn dat particulieren die door een handicap of een rolstoel gebruik moeten maken van een aangepaste auto, recht houden op een grijs kenteken, maakte op Kant geen indruk. ,,U toont een totaal gebrek aan inlevingsvermogen en redelijkheid'', sloot ze haar betoog af onder applaus van de publieke tribune.

Van der Vlies (SGP) stelde voor om een solidariteitsheffing in te stellen, aflopend van 5 naar 3 euro per jaar, waarmee de uitfasering van het grijze kenteken voor particulieren kon worden bekostigd. Dat was Wijn te gortig. ,,Er is ook een keerzijde aan de solidariteit'', zei hij.

Van Vroonhoven (CDA) hield de spanning er nog even in en overwoog om steun aan een motie van Van der Vlies te geven, waardoor deze een Kamermeerderheid zou halen, maar uiteindelijk gaf het coalitiebelang voor het CDA na een interventie van fractieleider Verhagen achter de schermen de doorslag. En daarmee was de afschaffing van het belastingvoordeel op bedrijfsauto's voor particulieren per 1 juli 2005 definitief.

Een andere financieringsbron voor de verlaging van de vennootschapsbelasting is de verhoging van de energieheffing voor het bedrijfsleven met 370 miljoen euro. Ook hier liep de Kamer tegen te hoop. Dezentjé Hamming (VVD) slaagde erin het midden- en kleinbedrijf voor een jaar te ontzien van een verhoging van de energieheffing. Maar die verlichting van 100 miljoen euro is tijdelijk, en zo sleepte Wijn ook dit onderdeel van zijn dekkingspakket redelijk ongeschonden door de Kamer.

Vendrik (GroenLinks) en Crone (PvdA) hadden het kabinet toch al het verwijt gemaakt dat de verlaging van de vennootschapsbelasting nauwelijks voordelig was voor het midden- en kleinbedrijf en vooral de belangen van grote ondernemingen diende. Wijn hield vol dat het MKB alles meerekenend uiteindelijk een lastenverlichting van 379 miljoen euro te wachten staat en het grote bedrijfsleven 346 miljoen.

De linkse oppositiepartijen en het kabinet verschilden van mening over de inzet van het belastinginstrumentarium. Volgens Wijn levert de verlaging van de vennootschapsbelasting op termijn meer economische groei en meer werkgelegenheid op dan verlaging van de belasting op arbeid. Crone en Vendrik hielden vol dat gerichte lastenverlichting op arbeid gunstiger is voor werk en groei. ,,Dit kabinet kiest niet voor stimulering van de vraag, maar voor stimulering van het aanbod'', antwoordde Wijn. En daarmee had het debat van meer dan twintig uur toch een diepere economische betekenis dan de ruzie over het grijze kenteken deed vermoeden.