Telefoontap

Fout is het wel, wil het Haagse openbaar ministerie toegeven: de manier waarop is omgesprongen met een telefoontap bij de advocaat van een verdachte in de strafzaak over een gasontploffing vorig jaar. Het is een serieuze kwestie. Het beroepsgeheim van de advocaat staat in principe op één lijn met dat van een arts of geestelijke. Het Haagse OM haast zich echter te benadrukken dat het gaat om ,,een slordigheid, aboluut niet doelbewust''. Een ongelukje dus.

Deze verklaring zou een stuk sterker zijn als aftappen niet eerder was voorgekomen. In de zaak van de Enschedese vuurwerkramp bijvoorbeeld. Toen al klaagde de strafbalie dat de justitiële inbreuken op het beroepsgeheim niet incidenteel zijn. Zij liep daarover zelfs naar de rechter, maar deze wees een gevorderd verbodsbevel tegen de staat af, omdat het juridisch gezien om een overgangssituatie ging. De rechter waarschuwde de staat echter in niet mis te verstane bewoordingen dat de uitvoering van de tapregels moet worden aangescherpt.

Deze regels zijn er niet eenvoudiger opgeworden. Op grond van nieuwe bepalingen in het Wetboek van strafvordering mag het OM tegenwoordig telefoongesprekken met advocaten meenemen in de taps die bij een verdachte worden gezet. Nederland geldt daarin overigens internationaal als koploper. Het is niet mogelijk iemand het klokje rond te laten meeluisteren of er niet een beschermd gesprek tussen zit, zo is de officiële verklaring.

Des te meer reden de hand te houden aan de waarborg die de wet wél biedt. Gesprekken met advocaten die onder het beroepsgeheim vallen, dienen zo snel mogelijk compleet te worden vernietigd. In Den Haag werden ze een jaar bewaard. De advocaat kwam er slechts bij toeval achter. De rechtbank vond dit met reden zo ernstig dat ze de officier van justitie het recht op strafvervolging ontzegde.

De ernst van dit oordeel wordt onderstreept door een advies van het College Bescherming Persoonsgegevens. Dit wil de bescherming van beroepsgeheimhouders in de wet aanscherpen. Minister Donner (Justitie) heeft daar geen oren naar. De door zijn voorganger uitgevaardigde instructies voldoen volgens hem. Zo makkelijk komt de bewindsman echter niet onder zijn verantwoordelijkheid voor een behoorlijke rechtsbedeling uit. Dezelfde techniek die massaal aftappen mogelijk maakt, biedt ook een oplossing: nummerherkenning, waardoor de adressen van advocaten geblokkeerd kunnen worden. Dat is nog eens een ,,bruikbare rechtsorde'', zoals Donner steeds bepleit.