Slapeloze nachten in Laak

Burgemeester Deetman ging gisteravond op bezoek in het Laakkwartier in Den Haag. Inwoners konden vertellen over hun angsten, de burgemeester kon zijn woede over de pers ventileren.

In de Haagse Antheunisstraat heeft kapsalon Adelheid, waar de politie inbrak om ,,stroom te trekken'', een nieuwe voordeur. Op de plek waar blauwe hekken de straat afsloten voor nieuwsgierige ogen flikkeren de tv-schermen weer achter de ramen. Vorige week woensdag slopen sluipschutters van het anti-terreurcommmando over de daken liepen gebivakte leden van arrestatieteams af en aan. Nu lijkt de rust in het Laakkwartier in Den Haag teruggekeerd.

Maar de kinderen van Sylvia Ketting kruipen nog elke avond bij haar in bed. Ze zijn bang, kunnen niet slapen en praten steeds over de sluipschutters die midden in de nacht opeens door hun tuin renden. ,,Ik kan ze niet geruststellen'' zegt Ketting. ,,Wat moet ik doen?''

Anderhalve week geleden verschansten twee verdachten van terreuraanslagen zich meer dan 24 uur in een woning aan de Antheunisstraat, na een mislukte inval van een arrestatieteam dat de mannen kwam arresteren. Honderden manschappen van de mobiele eenheden van de politie sloten een deel van de wijk een dag lang af. Arrestatieteams en leden van het anti-terreur commando belegerden het huis waar de vermoedelijke terroristen zich verschanst hadden.

Ketting is niet de enige bewoner uit de omgeving bij wie het politieoptreden sporen heeft nagelaten. Dat bleek gisteravond tijdens een bijeenkomst in een kerk van de chinese evangelische gemeenschap, waar zo'n tweehonderd buurtbewoners met burgemeester en politie praatten over wat er die dag gebeurd was. In de hal van de kerk vertelt Ilona Toet dat bij het plaatselijk Bureau Slachtofferhulp sinds vorige week ,,doorlopend de telefoon gaat''. Buurtbewoners klagen over nachtmerries, slapeloze kinderen en gevoelens van angst en onzekerheid.

In de zaal doet de gemeente haar best om de bewoners een hart onder de riem te steken. ,,Laak is leuk.'' Het gebeurde is een ,,incident'', en had niets met het Laakkwartier te maken, stelt Deetman. Geregeld vragen, en krijgen de heren een applaus, voor de politie, voor de bewoners, voor de gemeente, voor het wijkberaad, voor de opvang van van geëvacueerde bewoners.

Maar Deetman en Weijman hebben ook huiswerk voor de buurt: ,,Ken uw buren!'' Zij vuren bewoners aan om de sociale controle in de wijk te versterken. De gebeurtenissen bieden daarvoor een uitgelezen mogelijkheid, denkt politieman Weijman: ,,Jullie hebben nu in ieder geval iets om met elkaar over te praten''. Uit de zaal klinkt een bedompt gemompel op. Weijman moedigt de aanwezigen aan om verdacht gedrag van hun buren bij de politie aan te melden. ,,We hebben bewoners nodig die ons zeggen: daar is het niet pluis.''

De oproep van de gemeente blijkt niet aan dovemansoren gericht. Leo Olffers, voorzitter van het wijkberaad Laak Centraal, geeft een opsomming van de leuke activiteiten van de komende tijd: een literaire middag met Kees van Kooten, een kerstonbijt voor ouderen, een schoonmaakactie en een groot kinderfeest. Daarnaast houdt het wijkberaad iedere dag spreekuur voor bewoners, en richt het een bewonerscomité voor de getroffen straat op. Drie mensen hebben zich al aangemeld.

Zo is de avond gevuld met positieve gevoelens. Als er al kritiek op gemeente of politie is, gebeurt dat achter gesloten deuren: als bewoners de gelegenheid krijgen om vragen de stellen aan Deetman en Weijman, moet de pers – volgens de burgemeester op verzoek van bewoners zelf – de zaal verlaten. Niet iedereen is er blij mee. Volgens enkele bewoners wil de gemeente kritische vragen over schadevergoeding geheim houden.

Deetman spaart zijn kritiek voor het optreden van de pers op. Gebeurt dat tijdens de bijeenkomst nog in een enkele bijzin, naderhand zwelt dat aan tot een scherpe veroordeling van het handelen van de media, die ,,mensenlevens op het spel hebben gezet''. De pers, vindt Deetman, vooral radio en tv, heeft zich vooral beziggehouden met het ,,verspreiden van onzin en fantasieën'' en daarmee ,,hectiek en hype'' veroorzaakt. Sommige media hebben zich volgens de burgemeester ,,knettergek'' gedragen en zich bezondigd aan ,,nieuwsmaken''.

Deetman benadrukt dat de situatie op die dag ,,delicaat'' was, en dat ook de media zich hadden moeten realiseren dat ,,rustige berichtgeving'' gewenst was. Maar: ,,Van wijsheid en inzicht heb ik niets gemerkt.'' Begrip voor het gedrag van de journalisten heeft de dan ook burgemeester niet. ,,Ook zij zouden zich aan de feiten moeten houden''.

In een reactie lijken Hugo van der Parre, adjunct-hoofdredacteur van RTL Nieuws en RTL Z en Marcel Gelauff, adjunct hoofdredacteur van het NOS-journaal zich weinig aan te trekken van de burgemeesterskritiek. Zelf zijn ze tevreden over hun verslaggeving. Van der Parre geeft de schuld aan Deetman: ,,Hij gaf 's ochtends zelf een persconferentie waarin hij meldde dat ze niets konden zeggen.'' Dus moest de pers zelf op zoek gaan. Gelauff geeft toe dat er best iet mis kan zijn gegaan. ,,Maar wie maakt er geen fouten? Zeker als je iets life brengt weet je achteraf pas precies hoe het zit. Je vertelt wat je niet weet.''

Met medewerking van Marije van Dalen