Kiezen tussen God of hond

De massa liefhebbers die tijdens de eeuwwisseling naar dorpjes in Nieuw Zeeland vertrok om de eerste zonsopgang van het millennium te bekijken, moet de bewoners raar hebben doen opkijken. `Nu kunnen jullie zeggen dat je je kleinkinderen kunt vertellen dat je het eerste daglicht van het jaar 2000 gezien hebt, en dat jullie tot de eersten ter wereld behoorden die het zagen', laat schrijfster Patricia Grace iemand zeggen. De wedervraag getuigt van weinig enthousiasme: `Is dat het nu?'

De Nieuw-Zeelandse Maori-auteur Patricia Grace heeft dankbaar gebruikgemaakt van die decadente gekte voor haar onlangs vertaalde roman Het verhaal van Dogside. Het boek haalde onder meer de shortlist van de Booker Prize 2001. Grace werd geprezen voor de verwerking van de Maori-legenden en de manier waarop zij orale tradities wist vast te leggen.

Het begin van de roman maakt de belofte waar. Grace vertelt over twee zusters die strijden om de kano van hun overleden broer. Wanneer de jongste van de twee het eerst de kano bereikt, duwt de ander een stuk drijfhout door het water dat de kano doorboort. De jongste zuster bereikt weliswaar de overkant, maar zonder kano. Wanneer de volgende dag eerst haar echtgenoot en kinderen en later ook anderen haar volgen naar de andere oever, ontstaat daar een nieuw dorp. Een concurrentiestrijd tussen de noord- en zuidoever is het gevolg: aan de ene kant bouwt men kerken en het dorp wordt al gauw `Godside' gedoopt. In het nieuwe dorp heerst losbandigheid en zijn er vele loslopende honden; de naam `Dogside' ligt voor de hand. De keuze tussen God of hond is door Grace snel gemaakt: haar verhaal richt zich volledig op Dogside, waar men zich opmaakt voor de toeristenstroom, om het dorp na de millenniumwisseling met een kater achter te laten wanneer blijkt dat niemand daar de volgende jaarwisseling wil vieren.

Een van de bewoners die zich inzet voor de eeuwwisseling is Te Rua, een vissersjongen met één been. Ooit heeft hij een kind verwekt bij zijn zusje en nu hij wat ouder is wil hij de voogdij over zijn dochter krijgen – een nieuwe eeuw, een nieuw begin. Hiervoor moet hij de strijd aangaan met zijn tantes, de opvoeders, die het meisje niet willen laten gaan.

Grace maakt vooral in deze verhaallijn goed gebruik van elementen uit de orale verteltraditie. In verschillende versies van wat er gebeurd is, via discussies, familieberaad en veel roddels, doet ze de tragedie uit de doeken. Opeens blijken de bewoners van Godside ook weer een functie te hebben: ze bieden een gewillig oor voor roddel en achterklap.

Het verhaal van Te Rua en zijn dochter is spannend, bij vlagen mooi, maar begint traag. Dit komt door de vele familievertakkingen en Grace hecht aan een nadrukkelijke presentatie van de couleur locale, die ze aanzet met magisch-realistische frutsels als sprekende bomen en luisterende steunbalken. Overbodige franje in dit mooie verhaal.

Patricia Grace: Het verhaal van Dogside. Uit het Engels vertaald door Henk Schreuder. De Geus, 317 blz. €22,50