Drie fictieve meisjes

Het regent zachtjes, en de straten glimmen nat in het schijnsel van de straatverlichting. Bij de deur van Galerie van Gelder liggen herfstblaadjes op de grond. Ik volg het spoor door het trappenhuis tot ik bij de bron uitkom: een tekening van een meisje in prinsessengewaad. Ze leest een boek en zit in een kamer waarin ook een boom staat. Een paar takken steken uit het raam – daar komen de blaadjes vandaan.

Het meisje met het boek is Gwen, een van de drie fictieve identiteiten die je aantreft op de tentoonstelling van kunstenares Maura Biava (Italië, 1970). De drie onderscheiden zich: elk van de meisjes heeft een specifieke eigenschap. Gwen met het gouden haar is een dromer in het werk Gwen, contemplating at night (2004). Een gouden zon, maan en sterren zijn onderdeel van de installatie, evenals een urbane tegenhanger: een foto van een deels verlicht flatgebouw bij nacht.

Poly is een natuurmeisje, zo blijkt uit de installatie Poly's orchard (2004), die bestaat uit een aardewerken koraalboom en appeltjes langs de plinten. De boom wordt weerkaatst in een spiegel, een object dat je ook weer terugziet in de handen van Doride in de foto Doride, sea of time uit 2003. Onder water zit zij, als een zeemeermin zonder staart, op een oud kanon bedekt met zeepokken en wier. De verleidelijke sirene kijkt je aan via de handspiegel die ze voor zich houdt. Ze nodigt je uit in haar wereld.

Biava bedacht rond 1998 al fictieve meisjes, met wie je ook kon communiceren via chatprogramma's en via internet. Als toeschouwer kon je actief deel uitmaken van hun bestaan, dat tegelijkertijd een onderzoek was naar hoe een identiteit tot stand komt. Tekeningen en e-mailings zetten destijds de contouren van de karakters Iride en Delfina neer. En als haar alter ego Marta voerde Biava in 1996 opdrachten uit die ze kreeg van het publiek. Op die manier belandde ze bijvoorbeeld als cheerleader tijdens een Miss Italië-verkiezing op de Italiaanse televisie.

Dit keer bouwde Biava de wereld van de drie fictieve karakters op uit foto's en keramiek. Bij Galerie van Gelder mag je de gedachtewereld van de Gwen, Poly en Doride aanschouwen in een dromerige expositie. Het onderzoekende is vervangen door een fantasiewereld, waarin spiegels en weerspiegeling terugkeren.

Het lijkt op een daad van escapisme, een tocht naar een innerlijke wereld. Het mooiste wordt dit verbeeld in de surrealistische onderwaterfoto's van Doride. Biava brengt met haar meisjes niets meer in kaart, maar stelt vooral reflectie en contemplatie centraal, op een lieflijke en romantische manier. Haar werk is niet langer een sociaal project, maar gaat weer in de richting van de kunst als kunst.

Maura Biava: `Doride, Gwen and Poly'. T/m 29/12 in: Galerie van Gelder, Planciusstraat 9A, Amsterdam. Di t/m za 13-17.30u. Inl. 020 6277419, www.galerievangelder.com