Verdeeld en repressief

Hieronder volgt een deel van de lezing `Why Muslims make Britain a better place', die Trevor Phillips gisteren hield voor het Oxford Institute for Islamic Studies.

Ik vergoelijk [de moorden Fortuyn en Van Gogh] absoluut niet als ik erop wijs dat de Nederlandse politieke klasse de slechtst mogelijke manier heeft gekozen om het potentiële geweld te vermijden. We denken aan Holland als seculier en liberaal. We zouden er niet verder naast kunnen zitten. Deze maatschappij is zowel religieus verdeeld als volstrekt repressief, waar de meeste mensen worden samengebracht in scholen, wijken en verenigingen die gedefinieerd worden door hun religieuze erfenis. Nederlandse politici hebben geprobeerd dit beleid van segregatie toe te passen op moslims en het is in hun gezicht ontploft.

Het Nederlandse beleid is een combinatie van Amerikaanse segregatie en Frans autoritairisme in één giftig recept. Net als in Frankrijk wordt het beleid gestuwd door de angst om als `soft' voor moslims gezien te worden. Dat is appeasement van extreem-rechts. En het begint zijn bittere vruchten af te werpen.

Negen maanden geleden nam ik deel aan een debat in Amsterdam met de liberale Nederlands-Somalische parlementariër Ayaan Hirsi-Ali. Zij is een van de producers van Van Goghs laatste film, Submission, die de islam aanviel wegens de vermeend repressieve houding tegenover vrouwen. Het gevolg is dat ze zich nu moet schuilhouden, maar ik bid dat haar stem niet tot zwijgen is gebracht.

Ayaan had een spiritueel argument tegen de daden van sommige moslimmannen en de daden van sommige gemeenschappen. En gegeven haar eigen ervaring als jonge vrouw zou het compleet verkeerd zijn haar opvattingen terzijde te schuiven. Maar ik ben het met haar oneens over het volgende: omdat de praktijk van sommige moslims wreed en vrouwvijandig kan zijn, hoeven we nog niet het hele geloof als onacceptabel te brandmerken. Als we dat doen, leidt het tot één resultaat: verdeelde gemeenschappen waarin vele moslims zich gedwongen voelen te kiezen tussen hun geloof en hun land.

In mijn kritiek op voorstellen die Nederlandse moslims zouden discrimineren [...] zei ik in februari: ,,In Frankrijk en nu in Holland zien we dat het verlangen om [extreem rechts] ter wille te zijn naar een ramp leidt. In deze Dutch auction kunnen we extreem-rechts nooit vóór blijven. [...]

We moeten hard werken om integratie te laten slagen. Die taak wordt niet gemakkelijker als migranten verantwoordelijk worden gehouden voor problemen die plaatsvonden voordat zij er waren en hun werd verteld dat ze een gevaar waren voor de waarden waarin ze geloofden. [...]

We moeten meer doen om te bewijzen dat we integratie wensen. Door immigranten te behandelen als onwelkome vreemdelingen, lopen we het gevaar dat we mensen die naar ons toe kwamen en wanhopig vrienden wilden worden, veranderen in de vijanden die we vrezen.'' Minder dan een jaar later laat het grimmige nieuws uit Nederland zien dat de Nederlanders daarin precies slagen. Wij [Britten] moeten niet dezelfde vergissing maken.

In Groot-Brittannië hebben we de kans om houdingen sneller te veranderen [...]. Wij kunnen veel van moslims vragen, maar zij hebben het recht veel van ons te vragen, te beginnen met een gelijke behandeling voor de wet.

Onze traditie van tolerantie en openheid is onze beste verdediging tegen een instabiele en beangstigende wereld. We moeten bijvoorbeeld optreden tegen terrorisme, maar het moet een actie zijn die alle gemeenschappen omvat en niet één gemeenschap isoleert. Uiteindelijk zullen we niet extremisten verslaan door toe te geven aan de angst die zij ons willen aanjagen.

Onze overwinning ligt in de erkenning van hun ergste angst, namelijk dat de gemeenschappen die zij als camouflage gebruiken, hun loyaliteit zullen schenken aan de Britse en islamitische waarden van wederzijds respect, tolerantie, gelijkwaardigheid en gemeenschap; en dat zij de roep om een gewelddadige vertaling van het begrip jihad zullen afwijzen.

Trevor Phillips was de eerste voorzitter van de Greater London Assembly, de in 2000 ingestelde overkoepelende gemeenteraad van Londen. Sinds 2003 is hij voorzitter van de Commission for Racial Equality (CRE).

www.cre.gov.ukVolledige Engelse tekst van de toespraak van Phillips