`Holland ist überall', als schrikbeeld

Dat in Nederland ,,iets verschrikkelijks'' gebeurde, verrast de Britse commissie voor rassenintegratie niet. Nederland is autoritair, vindt voorzitter Phillips.

Geweld als de moord op Theo van Gogh is een direct gevolg van het maatschappelijk isolement dat Nederland zijn moslims oplegt. Dat zegt Trevor Phillips, voorzitter van de Commission for Racial Equality (CRE), het officiële Britse orgaan ter bevordering van etnische integratie.

,,We denken aan Nederland als seculier en liberaal'', aldus Phillips gisteravond in een lezing bij een nieuw instituut voor islamstudies aan de universiteit van Oxford. ,,We zouden er niet verder naast kunnen zitten. Deze maatschappij is zowel religieus verdeeld als volstrekt repressief, waar de meeste mensen worden samengebracht in scholen, wijken en verenigingen die gedefinieerd worden door hun religieuze erfenis. Nederlandse politici hebben geprobeerd dit beleid van segregatie toe te passen op moslims en het is in hun gezicht ontploft.''

Volgens Phillips, oud-voorzitter van de overkoepelende gemeenteraad van Londen en voormalig tv-journalist, combineert Nederland de segregatie die in Amerika praktijk is tussen blank en zwart met het autoritaire beleid van Frankrijk. Het Franse verbod op de hoofddoek maakt ,,de moslims niet Franser, maar kweekt een ontevreden natie-in-de-natie'', aldus Phillips. Het officiële Nederlandse beleid wordt, net als dat in Frankrijk, ,,gestuwd door de angst om als `soft' tegen moslims te worden gezien. Dat komt neer op appeasement van extreem-rechts'', zegt hij.

Hij zegt ,,niet verrast [te zijn] dat er in Nederland iets verschrikkelijks stond te gebeuren''. Phillips uitte in Nederland kritiek op onder meer de Amsterdamse burgemeester Cohen en oud-minister Van Boxtel (Grotestedenbeleid, D66), die zich met speciale maatregelen tegen Marokkanen ,,op het randje van racisme'' zouden begeven. Begin dit jaar nam hij deel aan een debat met VVD-politica Ayaan Hirsi Ali, die hij schadelijke generaliseringen verwijt. ,,Omdat de praktijk van sommige moslims wreed en vrouwvijandig kan zijn, hoeven we nog niet het hele geloof als onacceptabel te brandmerken'', zei hij.

Het brandmerken van de islam, zoals VVD-politica Ayaan Hirsi Ali met haar generalisaties regelmatig doet ,,leidt tot verdeelde gemeenschappen waarin vele moslims zich gedwongen voelen te kiezen tussen hun geloof en hun land.''

Nederland lijdt volgens Phillips aan de combinatie van een zwakke, seculiere staat met een maatschappij die nog steeds sterk wordt bepaald door de verzuiling. ,,Dat werkte zolang er alleen protestanten en katholieken waren, maar met een derde groep, de moslims, erbij verviel de symmetrie'', aldus Phillips in een gesprek in Oxford met deze krant. ,,Door te pretenderen dat geloof geen rol speelt heeft de staat noch de middelen om onwenselijk gedrag te stoppen, noch om geruststellend burgerlijk gedrag af te dwingen.''

De Britse overheid slaagt er volgens hem beter in te benadrukken wat immigranten bijdragen. ,,Onze traditie van tolerantie en openheid is onze beste verdediging tegen een onstabiele en beangstigende wereld.''

Phillips zegt dat hij juist door de fouten die Nederland heeft gemaakt beter is gaan zien dat ook de Britse samenleving het gevaar loopt moslims in een aparte zuil op te bergen.

In april dit jaar zei hij dat het Britse beleid van multiculturalisme achterhaald was, omdat het segregatie bevordert. Hij pleitte ervoor moslims nadrukkelijker als Britten te behandelen en ,,een kern van Britsheid'' te handhaven in de maatschappij. ,,We moeten debatteren over hoe we een geïntegreerde maatschappij bereiken waar alle mensen gelijk zijn voor de wet, met enkele gedeelde waarden'', aldus Phillips toen. Volgens zijn critici kan die `Britsheid' echter onmogelijk van bovenaf worden opgelegd.

Integratie is volgens Phillips door terreur van moslimextremisten moeilijker geworden. Die kunnen alleen verslagen worden ,,door niet toe te geven aan de angst die ze ons willen opleggen'', zei hij gisteren.

,,Onze overwinning ligt in de erkenning van hun ergste angst, namelijk dat de gemeenschappen die [de extremisten] als camouflage gebruiken hun loyaliteit zullen geven aan de Britse en islamitische waarden van wederzijds respect, tolerantie, gelijkwaardigheid en gemeenschap; en dat ze de roep om een gewelddadige vertaling van het begrip jihad zullen afwijzen'', aldus Phillips.

Lezing Phillips Pagina 9