`Bescherming medewerkers OM te mager'

Het openbaar ministerie moet medewerkers die bedreigd of geïntimideerd worden beter beschermen. Klachten over bedreigingen worden vaak niet serieus genomen.

Dat concludeert een werkgroep onder leiding van de Haagse officier van justitie C. Nooy na onderzoek onder medewerkers van het openbaar ministerie (OM). Volgens het vandaag uitgebrachte rapport van de werkgroep is de cultuur binnen het OM er ,,te vaak'' de oorzaak van dat klachten over bedreigingen niet serieus worden genomen. Leidinggevenden hebben daardoor ,,niet altijd'' de juiste stappen genomen om werknemers op te vangen. De onderzoekers vinden een cultuurverandering binnen de organisatie noodzakelijk.

De resultaten van het onderzoek zijn voor het OM aanleiding om ,,de opvang en begeleiding van bedreigde en geïntimideerde medewerkers te verbeteren''. Organisaties moeten verplicht een protocol ontwikkelen voor opvang en begeleiding bij incidenten, stelt het rapport. Het OM beschikt niet over zo'n protocol. Samen met de Arbeidsinspectie gaat het OM nu ,,invulling geven aan de wettelijke regelingen op dit gebied''.

Uit het onderzoek, waaraan eenderde van alle OM-medewerkers door middel van een enquête aan meewerkte, bleek dat negen procent van hen ooit is bedreigd. Een kwart van alle bedreigde medewerkers, voornamelijk officieren van justitie, heeft te maken gehad met fysiek geweld. De helft van hen is na bedreiging niet begeleid.

Aanleiding voor het onderzoek waren de gebeurtenissen op 29 januari 2003, toen op één dag een man in een rechtszaal in Assen een zelfmoordpoging deed, een gevangenismedewerkster in Leeuwarden door een gevangene werd doodgestoken en een verdachte in Arnhem een officier van justitie gijzelde. Toen de politie hem probeerde te bevrijden raakte de officier ernstig gewond door een politiekogel. De gijzelnemer werd door de politie gedood. De zaak van de Amsterdamse officier van justitie Koos Plooy, die in 2003 bedreigd werd met de dood en maandenlang moest onderduiken gaf een extra impuls aan het onderzoek.

Behalve op de door 1.300 medewerkers ingevulde enquêtes baseren de onderzoekers zich ook op uitgebreide interviews met twaalf officieren van justitie, de volgens het onderzoek meest bedreigde groep. Daaruit blijkt dat ze zonder uitzondering denken dat publiciteit in de media slecht is voor hun veiligheid. Ook gaf een meerderheid aan dat officieren van justitie niet langer dan vijf jaar met zware criminaliteit bezig zouden moeten zijn.

Onderzoekers laten in het rapport zien op welke wijze het OM tekortschiet in het beveiligen van medewerkers in de eerste 24 uur na een bedreiging. Uit het onderzoek blijkt dat politie noch OM altijd locaties ter beschikking heeft om bedreigde medewerkers tijdelijk onder te brengen. Eén van hen kreeg te horen: ,,Ga maar rijden en neem een hotel dat je bevalt''. Een `evacuatieprotocol' bestaat niet. Voor de omgang met kinderen en partners van beveiligde medewerkers is ook niets geregeld.