`Zonder promotie ben ik weg'

De Nederlandse trainer Huub Stevens (51) probeert 1. FC Köln binnen één seizoen terug te brengen naar de Bundesliga. Als hij niet slaagt, moet hij vertrekken. ,,Die druk voel ik wel.''

Geroutineerd en met een wijds armgebaar geeft trainer Hennes Weisweiler tactische aanwijzingen door vanaf de zijlijn. De legendarische coach van 1. FC Köln ziet zijn ploeg met 3-0 winnen bij Bayern München. We schrijven het seizoen 1977-'78, waarin de voetbalclub uit Keulen uiteindelijk zowel de landstitel als de Duitse beker wint.

De foto van een coachende Weisweiler heeft een prominente plaats in het Geissbockheim van 1. FC Köln, het clubhuis van `De Geitenbokken.' De afbeelding illustreert de grandeur van de traditierijke Duitse voetbalvereniging, die tegenwoordig uitkomt in de Tweede Bundesliga.

De degradatie van vorig jaar liet diepe sporen na bij de grote, rood-witte supportersschare van de Keulse club. Het was alweer de derde keer sinds 1998 dat de Diva vom Rhein te zwak was voor de Bundesliga. Om aan dat patroon een einde te maken, handelde de club slagvaardig op voetbaltechnisch- en bestuurlijk gebied. Niemand minder dan oud-speler en voormalig Duits international Wolfgang Overath, de sierlijke spelverdeler uit de jaren zestig en zeventig, werd dit seizoen voorzitter. Zijn eerste daad: het wegsturen van de Zwitserse trainer Marcel Koller. Zijn volgende actie: het aantrekken van Huub Stevens.

De Limburgse coach, die succesvol was bij Schalke 04 maar faalde bij Hertha BSC, kreeg slechts één opdracht: binnen een jaar terugkeren naar de Bundesliga. ,,Over de ambities van de club bestaat dus geen onduidelijkheid'', zegt Stevens op een doordeweekse trainingsdag. ,,Ik richtte me op een plek bij de eerste drie van de Tweede Bundesliga, want alleen dan promoveer je. Ik heb dan ook een contract voor één seizoen. Of ik gespannen begon aan de klus? Ach, ik ben wel wat gewend. Maar die druk voel je wel.''

Achttienvoudig Nederlands international Stevens kampt met hooggespannen verwachten in Keulen, een van de vier Duitse steden met een inwonertal van boven de één miljoen. Een multiculturele stad bovendien, want bijna twintig procent van de Keulse bevolking heeft een andere dan de Duitse nationaliteit.

Voetbal speelt in de metropool een belangrijke rol. FC Köln trekt gemiddeld 35.000 toeschouwers, het op acht na hoogste toeschouwersgemiddelde in Duitsland. De club voetbalt in het moderne RheinEnergie-stadion, speciaal verbouwd met het oog op het wereldkampioenschap van 2006 in Duitsland. FC Köln werd in het verleden een keer kampioen van Duitsland en won driemaal de beker. Onder anderen Wolfgang Overath, Harald `Toni' Schumacher en Pierre Littbarski groeiden in Keulen uit tot gelouterde en alom gerespecteerde internationals.

De club werkt tegenwoordig met een begroting van 24 miljoen euro, en laat daarmee de andere clubs in de Tweede Bundesliga ver achter zich. Op het trainingscomplex van de vereniging, verscholen in de bossen van de wijk Klettenberg, zijn de supporters het met elkaar eens: de titel van de Tweede Bundesliga dient dit seizoen – net als in 2000 – te worden behaald. De aanhangers zijn tevreden over de resultaten van hun ploeg, maar minder te spreken over het resultaatvoetbal van Stevens. De coach speelde als trainer van Roda JC aanvallend voetbal volgens de Hollandse school, maar sinds hij in de Bundesliga actief is, schuwt hij countervoetbal niet.

Zo ook bij FC Köln, waar hij in thuiswedstrijden niet zelden met slechts één spits speelt. Dat is dan wel meteen wonderkind Lukas Podolski, de 19-jarige Duitse international die met negen doelpunten topscorer van de Tweede Bundesliga is. ,,Het elftal is erg afhankelijk van hem'', zegt Stevens op zorgelijke toon. ,,Lukas laat zich gelukkig niet gek maken. In Duitsland noemen ze hem `Prinz Poldi' en wordt hij al vergeleken met de legendarische Gerd Müller. Hij kan een volwaardig Duits international worden, maar dan moet hij zo stabiel blijven als hij nu is.''

Stevens, woonachtig in Eindhoven, heeft zich snel aangepast aan zijn huidige club. ,,Keulen is een grote stad, op sommige vlakken te vergelijken met Berlijn. De supporters van FC Köln vertonen overeenkomsten met die van mijn oude club Schalke 04. Dezelfde passie, dezelfde extreme binding met de vereniging. Omdat ik vlak voor het begin van de competitie door FC Köln werd aangetrokken, kon ik geen invloed meer uitoefenen op de samenstelling van de selectie. Ik moet het doen met de spelers van mijn voorganger.''

Stevens twijfelde aanvankelijk over de te kiezen tactiek en grossierde in wisselende opstellingen. Wilde de voormalige voorstopper van Fortuna Sittard en PSV in eerste instantie spelen met twee blokken van vijf spelers. Later kwam hij op de proppen met een viermansverdediging en een zeer defensief ingesteld middenveld.

Tot en met de zevende speeldag presteerde FC Köln verre van constant. De emotionele Stevens had daar veel problemen mee. Na de nederlaag bij het nietige Wacker Burghausen veroordeelde hij zijn spelers tot een straftraining op gravel en verordonneerde hij de vermeende luie vedetten tot een bezoek aan een kolenmijn. Na het verlies bij FC Saarbrücken liet hij de nabespreking uit protest over aan zijn Nederlandse assistent Jos Luhukay.

De laatste weken presteert FC Köln weer beter. Een min of meer vast systeem met veel komende spelers vanuit het middenveld werpt zijn vruchten af. Zo won de ploeg gisteren met 3-1 van Unterhaching. Daardoor staat FC Köln nu weer op de eerste plaats in de Tweede Bundesliga.

En zo vecht mijnwerkerszoon Huub Stevens zich met FC Köln door het seizoen in de Tweede Bundesliga heen. Of hij bij promotie aanblijft, is onzeker. ,,Dan moet ik wel over de middelen beschikken om met FC Köln in de Bundesliga te blijven. Ik ben nu bezig met een missie waarvan ik niet kan voorspellen waar die eindigt. Eén ding is zeker: als we niet promoveren, ben ik vertrokken.''