`Meer geld voor beste onderzoek'

Het kabinet en het bedrijfsleven moeten 200 miljoen euro beschikbaar stellen voor onderzoek van de meest succesvolle universiteiten. De wetenschappers krijgen dat geld alleen als ze ook presteren.

,,Universiteiten staan niet vijandig tegenover het principe van concurrentie en prestatie'', stelt SER-voorzitter Herman Wijffels in een vraaggesprek met deze krant. Het gaat om 10 procent van het onderzoeksbudget van de universiteiten.

Dat is een van de voorstellen van de voorzitter van de Sociaal-Economische Raad, om de innovatie in Nederland te stimuleren. Wijffels, een van de belangrijkste adviseurs van het kabinet over economische beleid, presenteerde vanochtend een `Innovatieakkoord' namens het Innovatieplatform waarvan premier Balkenende voorzitter is.

Aan de plannen hebben diverse ministeries, instituten en grote bedrijven zoals het energieconcern Shell meegewerkt. Het is de bedoeling dat het rapport leidt tot een akkoord, dat breed gedragen wordt door het kabinet, de sociale partners en het bedrijfsleven. Volgens Wijffels kan een dergelijke agenda ,,niet worden opgelegd door het kabinet'', maar vergt het een brede steun in de samenleving. Doel is van Nederland een van de meest concurrende `kenniseconomieën' ter wereld te maken.

Wijffels pleit voor een drastische verhoging van de uitgaven voor onderwijs en onderzoek. Nederland loopt hierin sterk achter bij de VS en concurrerende landen in Europa en Azië. Het bedrijfsleven moet gestimuleerd worden om meer te besteden aan onderzoek bijvoorbeeld door de winst op inkomsten uit onderzoek minder zwaar te belasten. Daarnaast moet het nalaten van schenkingen en legaten aan scholen en universiteiten fiscaal aantrekkelijker worden gemaakt.

Wijffels adviseert om het onderzoeksbudget van de universiteiten prestatieafhankelijk te maken. Universiteiten die onder de maat presteren, zullen gekort worden. Het rapport stelt ook een systeem van `leerrechten' voor, waarin iedere Nederlander een tegoed heeft voor het volgen van onderwijs. De sociale zekerheid moet verder worden hervormd naar een systeem waarin ,,het recht op een uitkering is gekoppeld aan een plicht tot scholing''.

Het kabinet komt binnenkort met een reactie.

vraaggesprek: pagina 16