Bush wil minder advies over het buitenland

Rice wordt genoemd als opvolger van minister Powell op Buitenlandse Zaken. Het buitenlands beleid van de VS wordt voortaan in het Witte Huis gemaakt.

President Bush wil minder advies en meer medewerking. Gesterkt door zijn verkiezingsoverwinning zet hij het buitenlands beleid naar zijn hand. Het gisteren aangekondigde vertrek van minister Colin Powell en de verwachte komst van nationaal veiligheidsadviseur Condoleezza Rice naar Buitenlandse Zaken betekent grote schoonmaak op het laatste ministerie met internationalisten. De Bush-revolutie in Amerika's beleid moet in de tweede ambtstermijn van de president met één stem worden verkondigd.

Waar het beleid wordt gemaakt is duidelijker dan ooit: op het Witte Huis. Daar was de coördinatie van het Irak-beleid al naartoe gehaald toen de na-oorlog niet zo soepel verliep als voorspeld. Nu ook het weerbarstige State Department onder direct toezicht van Bush' meest vertrouwde medewerker wordt gesteld, is er geen ruimte meer voor twist binnen de regering, noch voor twijfel daarbuiten.

Vooral het buitenland zal weten dat de minister die het toespreekt dat doet namens de president. Volgens Richard Haass, die de denktank van Buitenlandse Zaken al snel verruilde voor de Council on Foreign Relations, heeft Rice genoeg ervaring voor de functie (die zij amper ambieerde). En ze heeft vooral een voordeel dat Powell miste: het oor van de president.

Rice, die al tijdens de campagne van 2000 optrad als de diplomatieke mentor van een zeer binnenlandse presidentskandidaat, is sindsdien alleen maar nauwer met Bush verbonden geraakt. Zij brengt vaak delen van de zomervakantie door op de presidentiële ranch in Crawford en weekeinden op het buitenverblijf Camp David.

Als de benoeming van Rice door de Senaat wordt goedgekeurd, dan volgt zij in de voetstappen van Henry Kissinger, die ook begon als president Nixons veiligheidsadviseur en later verhuisde naar het ministerie van Buitenlandse Zaken, waar hij zijn voorganger als minister het leven zuur had gemaakt door zijn overmatige aanwezigheid in alle dossiers.

Met een dame op State, met wie hij kan hardlopen, en zijn oude Texaanse huisjurist Gonzales op Justitie, begint George W. Bush zijn regering als een handschoen te vormen. [Vervolg POWELL: pagina 5]

Waarnemers: beleid VS wordt harder

POWELL

[Vervolg van pagina 1] Sommige commentatoren merkten gisteravond al op: nu president Bush zijn vader niet meer hoeft te wreken in Irak en bij de stembus, gaat hij meer dan ook als een zelfverzekerd man op zijn tweede termijn af.

Volgens sommigen zal het beleid ook een steeds hardere lijn volgen volgens de neoconservatieve opvattingen: Amerika is nu eenmaal de enige supermacht, daar moet het land naar handelen, zo nodige met gebruik van militaire macht, zowel om Amerikaanse belangen te verdedigen als om democratie te vestigen in landen die weinig ervaring op dat gebied hebben.

Zal Europa daar mee weten om te gaan? Het lijkt nauwelijks een zorg van een Amerikaanse regering op dit pad van zelfbevestiging. Anderzijds maakte president Bush vorige vrijdag, toen zijn zeldzame vriend Blair (de Britse premier) hem opzocht, geluiden die weken op het Witte Huis waren voorbereid om Europa zachtmoediger te stemmen. Afgaande op alles wat deze president heeft laten zien met binnenlandse toenadering tot de oppositie, zal de uitnodiging aan Europa er ook een zijn van ledenwerving, niet compromisvorming.

,,Europa wordt wakker uit een nachtmerrie die blijkt waar te zijn'', was de manier waarop Ivo Daalder, senior-onderzoeker aan de Brookings Institution in Washington de Europese reactie op de nieuwe werkelijkheid in de Verenigde Staten omschreef.

Volgens Charles Kupchan, van de Council on Foreign Relations, is de Europees-Amerikaanse relatie het `point of no return' gepasseerd.

Wat dat betreft heeft de jongste vernieuwing van het kabinet de duidelijkheid alleen maar vergroot. Met Powell praten is niet meer nodig. Rice is de stem van de president. Volgens de juichende conservatieve nieuwswebsite NewsMax is zij zelfs een geduchte kanshebber om haar baas in 2008 op te volgen. Ouderwetse kranten noemen die mogelijkheid nog niet.