`Wat heeft die moskee nou gedaan?'

De moskee in Helden werd zaterdagmorgen grotendeels door brand verwoest. De burgerij vermoedt opnieuw dat rechtse jongeren hun afkeer van allochtonen wilden tonen.

`STOP'. Het woord dat de autochtone buurtbewoners op het kaartje bij de bos bloemen hebben geschreven is duidelijk. Mohamed El Amriti, voorzitter van de moskee in het Limburgse Helden die dit weekeinde afbrandde, is dankbaar voor het gebaar, maar zijn verdriet wordt er niet minder om. ,,Mijn hart is verstoord.''

El Amriti kwam zaterdagochtend om kwart voor zes bij de moskee aan. Hij was extra vroeg om voorbereidingen te treffen voor het Suikerfeest waarmee moslims het einde van de vastenmaand ramadan vieren. Toen ontdekte hij de brand.

Volgens de voorlopige uitkomst van technisch onderzoek door de politie is het vuur hoogstwaarschijnlijk aangestoken. Sinds de moord op cineast Theo van Gogh, nu bijna twee weken geleden, is in Nederland al zo'n twintig keer gepoogd een gebedshuis in brand te steken.

De brand in Helden is niet het eerste incident in het dorp dat wordt toegeschreven aan spanningen tussen autochtonen en allochtonen. Er wonen circa twintigduizend mensen, onder wie zo'n vierhonderd van Turkse en vierhonderd van Marokkaanse afkomst.

De Marokkaan El Amriti heeft de brandstichters waarschijnlijk net gemist. ,,Toen ik aankwam, kwam er rook uit het gedeelte waar de gebedsruimte was. Tien minuten later was de brandweer er, en toen zag je overal vlammen'', aldus El Amriti. De brandweer kon weinig meer doen. Het gebouw, met binnen veel houten panelen, brandde volledig uit.

De verhoudingen tussen de verschillende bevolkingsgroepen in Helden zijn altijd goed geweest, zeggen mensen die tevergeefs proberen een glimp van de zwaar gehavende moskee op te vangen. Het gebouw ligt verscholen achter het streekmuseum, een voormalige school in de gegoede buurt van Helden. Ooit was de moskee een bijgebouw van die school, maar dat is al enkele tientallen jaren geleden.

Een autochtone Heldenaar bij de politieafzetting, die anoniem wil blijven, zegt dat de verstandhouding tussen allochtonen en autochtonen in het dorp ,,altijd perfect is geweest''. Een van oorsprong Marokkaanse Heldenaar naast hem, die evenmin met z'n naam in de krant wil, valt hem bij. ,,Wij zijn samen opgegroeid. Dit heeft niemand aan zien komen. En dit heeft ook niets met geloof te maken.''

Wel zeggen ze allebei de laatste weken ,,de spanning'' te hebben geproefd. ,,Die wordt voor een groot gedeelte veroorzaakt door de media'', vinden ze, terwijl diverse cameraploegen de omstanders filmen. ,,Zij maken alles groter dan het is.''

De hele dag staan dorpsbewoners, zowel allochtoon als autochtoon, bij de afzetting de situatie te bespreken. ,,Het is verschrikkelijk. Wat heeft die moskee nou gedaan?'', zegt de 14-jarige Abdillah el Muftah.

[Vervolg BRAND: pagina 7]

BRAND

Moskee eerder doelwit

[vervolg van pagina 1]

Volgens velen omstanders heeft de brand te maken met een groepje rechts-radicale jongeren. De jongeren vallen op door hun kleding van het merk Lonsdale. De merknaam staat volgens de dragers voor `Laat ons Nederlanders Samen De Allochtonen Langzaam Elimineren'. Er zijn in de regio ruim honderd jongeren die de kleding dragen waarvan dertig in Helden. De groep manifesteert zich in de weekenden rond discotheek Apollo in het dorp, een disco die een magneetwerking heeft op jongeren in de omliggende gemeenten.

Het waren ook enkele van deze `Lonsdale-jongeren' die in september een zestig objecten in het dorp bekladden met leuzen als `Heil Hitler' en `White Power'. Deze jongens werden gepakt, evenals de jongens van twaalf en dertien jaar die in april poogden de moskee in brand te steken. Niet gepakt werden de daders die vorige week de ruiten ingooiden van een katholieke kerk in het naburige Panningen, noch diegene die in januari de ruiten van de Heldense moskee ingooiden. De politie zoekt nu met 25 rechercheurs naar de brandstichters van zaterdag.

Een aardig aantal incidenten voor een dorp waar de betrekkingen volgens inwoners zo goed zijn. ,,Helden is een weerspiegeling van Nederland'', stelt burgemeester Nol Kleijngeld. ,,Vreemdelingenhaat is er niet alleen in Amsterdam, maar ook in een kleine gemeenschap.''

Na de moord op Van Gogh had Kleijngeld al contact gehad met een lokaal allochtonenplatform. Gezamelijk werd besloten geen bewaking bij de moskee in te stellen, maar een scherper toezicht van de politie. ,,We kunnen hier goed overweg met elkaar, we hadden al snel besloten dat we geen bewaking wilden'', aldus Kleijngeld die zelf een kwartier na de melding van de brand ter plaatse was.

Voorzitter El Amriti voelt zich aangeslagen en bang na de brandstichting in het dorp in Noord-Limburg. ,,Maar wij willen blijven denken dat we geen vijanden hebben en gaan snel zoeken naar een alternatief voor de moskee, want de moskee is ons leven''.