Klaar voor de strijd op Haagse bovenwoning

De twee jonge moslimextremisten Jason en Ismail die vorige week woensdag in het Haagse Laakkwartier werden gearresteerd, beraamden mogelijk een moord op twee Kamerleden.

Stonden ze op het punt om toe te slaan? Veertien uur lang hielden Jason (19) en Ismail (22) stand, in een verwaarloosde bovenwoning in de Haagse Antheunisstraat. De eerste overval van het arrestatieteam om kwart voor drie 's nachts sloegen ze met handgranaten af. Maar aan het einde van de volgende middag, het schemerde al boven het Laakkwartier, kwamen ze tegenover de zwaarst mogelijke tegenstander te staan: de Bijzondere Bijstands Eenheid (BBE) van het Korps Mariniers. De mariniers schoten traangasgranaten naar binnen, voordat ze het pand bestormden. Jason verzette zich nog. Pas toen hij in zijn schouder geschoten werd, gaf hij zich over.

Jason en Ismail worden verdacht van `samenspanning tot moord met een terroristisch oogmerk', zo maakte justitie kort na de uiteindelijke aanhouding van de twee moslimextremisten bekend. Diverse bronnen meldden deze krant vervolgens dat het duo het plan had om de Kamerleden Ayaan Hirsi Ali (VVD) en Geert Wilders (Groep Wilders) te vermoorden. Het openbaar ministerie weigert met betrekking tot die doelwitten ieder commentaar. Vorige week dinsdag was bij het landelijk parket, verantwoordelijk voor terreurbestrijding, een ambtsbericht van de veiligheidsdienst AIVD binnengekomen met een waarschuwing voor de moordplannen. Justitie reageerde onmiddellijk. Nog diezelfde nacht werd de aanval ingezet.

Heeft de AIVD gelijk? Hadden Jason en Ismail een Haags doel op het oog? Wilden ze het voorbeeld volgen van hun vriend Mohammed B., die ervan wordt verdacht een week eerder filmmaker Theo van Gogh om te hebben gebracht? Het heeft er alle schijn van. De brief die werd achtergelaten op het dode lichaam van Van Gogh was niet gericht tegen de regisseur, maar tegen Hirsi Ali. De ondertekenaar, een zekere `Saifu Deen alMuwahhied', liet al eerder op internet een dreigement aan het adres van Geert Wilders achter. De bewaking van het rechtse Kamerlid werd afgelopen dinsdag, de dag voor de inval in de Antheunisstraat, verscherpt.

Mohammed B. werd in de feitenreconstructie die vorige week door het ministerie van Binnenlandse Zaken naar de Tweede Kamer werd gestuurd, omschreven als een `randfiguur' van een groep van moslimextremisten die van de AIVD twee jaar geleden de codenaam `Hofstadgroep' had meegekregen. Ismail en Jason behoorden daarentegen zeker tot de harde kern, zo blijkt uit ambtsberichten van de dienst. Beiden ondergingen volgens de AIVD een training in Pakistan voor de jihad. In oktober 2003 waren ze al eens opgepakt, wegens het voorbereiden van een aanslag, maar bij gebrek aan bewijs weer vrijgelaten. Jason komt uit Amersfoort, Ismail woonde in Amsterdam-West. Nu zaten ze in een appartement van een Haagse huisjesmelker, bewapend met handgranaten en waarschijnlijk ook vuurwapens. Mogelijk was justitie net op tijd.

Wie zijn deze twee jonge terrorisme-verdachten? Jason, die als `nom de guerre' de bijnaam Abu Mujahied al Amrikie koos, is de zoon van een Amerikaanse beroepsmilitair die in Nederland gestationeerd was. Volgens sommige media bekeerde de intelligente vwo-leerling zich al op 13-jarige leeftijd tot de islam. Daarbij, zo meldt de AIVD in een ambtsbericht van 15 oktober 2003 dat in bezit is van deze krant, liet hij zich ,,ondermeer inspireren'' door het gedachtegoed van een andere bekeerling, de radicale Nijmeegse student Arabische talen en `jongeren-imam' Abduljabbar Van de Ven.

Dat strookt met de verhalen dat Jason W. een regelmatige bezoeker was van de Al-Fourkaan Moskee in Eindhoven, een gebedshuis dat geregeld met extremisme in verband wordt gebracht en waar ook Abduljabbar lezingen houdt. Mogelijk werd de rol van geestelijk inspirator later overgenomen door `Abu Khaled', de Syrische koranleraar die centraal stond in de bijeenkomsten van leden van de Hofstadgroep. Tegen hem is een internationaal opsporingsverzoek uitgevaardigd.

Ismail A., alias Suhaib, is geen bekeerling, maar een Nederlander van Marokkaanse afkomst, die in 1982 in Amsterdam werd geboren in een gezin van elf kinderen. A. is volgens buren van de familie in Amsterdam-West al van jongsaf aan ,,een moeilijke jongen.'' Hoewel hij goed kon leren, was hij ,,onhandelbaar''. Zijn gedrag leidde ertoe dat hij van het ROC Amsterdam werd gestuurd. Zijn ouders lieten hem vervolgens een religieuze studie in Syrië volgen. Later werkte Ismail bij Kabelbedrijf UPC in Amsterdam-Zuidoost en bij O2. In de buurt viel op dat hij zich steeds nadrukkelijker profileerde als orthodoxe moslim. Zo stond hij soms met geestverwanten in het portiek de koran te reciteren.

De AIVD nam waar hoe Jason op 3 september 2003 vanuit Jalalabad, Afghanistan, naar Nederland vloog. Iets meer dan een week later, op 11 september 2003, vloog Ismail vanuit Pakistan terug naar Nederland. Hij was, zo hoorde de AIVD bij het afluisteren van telefoongesprekken van de Hofstadgroep, door ,,de emir'' teruggestuurd ,,om een wedstrijd te spelen''. Daarmee werd een taekwando-wedstrijd bedoeld, zei Ismail kort na zijn arrestatie, op 18 oktober 2003, tegen de politie. Volgens de AIVD ging het om iets heel anders: een aanslag. De dienst dacht dit ondermeer, omdat Ismail kort na zijn terugkeer naar Nederland doorreisde naar Barcelona. Daar had hij contact met de Marokkaan Adelalim Akoudad, alias `Naoufel', die op 14 oktober 2003 werd aangehouden wegens mogelijke betrokkenheid bij de bomaanslagen in Casablanca in mei van dat jaar. Daarmee zag de AIVD in `Suhaib', meer nog dan Jason W., een centrale figuur binnen de Hofstadgroep. Niettemin was het Jason, aldus de dienst deze zomer, die kort na zijn vrijlating rond de jaarwisseling opnieuw naar Pakistan reisde. Hij keerde ,,vervroegd terug'' naar Nederland.

Kort daarvoor schreef hij mogelijk de afscheidsbrief die nu op internet circuleert. Een `Jason' schrijft daarin dat hij ,,onderweg is naar het land van de jihad om de ongelovigen te verdrijven.'' Net zoals in veel vergelijkbare teksten vindt de auteur dat de moslimgemeenschap overal ter wereld bedreigd wordt door ,,het leger van ongeloof en corruptie onder leiding van Amerika en Israël''.

In de brief roept Jason zijn moeder op om zich ook te bekeren tot de islam. ,,De valse goden van deze tijd zijn door de mens bedachte systemen zoals kapitalisme, communisme en de door mensen gemaakte wetten zoals het Nederlandse wetboek.'' Jason verwachtte niet levend terug te keren: ,,Nu weet ik, lieve moeder, dat mijn vertrek je zwaar zal vallen en dat je verdrietig zult zijn. Maar wees niet bedroefd. Dit leven is slechts tijdelijk en van korte duur, en het hiernamaals is het eeuwige leven.''

Twee weken geleden had deze krant twee keer kort telefonisch contact met Jason W. Hij wilde niet al te veel kwijt, maar bleef heel beleefd. Toen we vroegen naar de Syrische `koranleraar' Redouan Al I., reageerde hij enthousiast: ,,Abu Khaled! Nee, ik weet ook niet waar hij is.'' Bij het tweede gesprek nam iemand anders de gsm over. Een jongeman zei dat we moesten ,,oprotten''. Tijdens het beleg in het Laakkwartier belde de krant het nummer nog eens. Het bleek niet meer te bestaan.