Teletubbies

Liu Chun kijkt naar de grond en pakt de uitgestoken hand niet aan. Hij wijst van zijn buik naar mijn hand, fluistert iets onverstaanbaars en gaat zitten, de handen gevouwen op zijn benen. Liu is ziek, zegt zijn vertrouwelinge van Vluchtelingenwerk. Hiv, vertelt ze er in één adem achteraan. ,,Maar zelf houdt Liu het op een besmettelijke leverziekte, he Liu?

Liu Chun buigt zijn hoofd nog dieper. Hij schaamt zich, zegt zijn vertrouwelinge, al verstaat hij bijna niks. Ze draait het telefoonnummer van de tolk. Liu Chun bestudeert een gat in zijn gymschoen.

Waarom kwam hij naar Nederland?

,,Ik had naakte mensen gezien'', vertelt hij, de blik strak gericht op de grond. ,,Pornografie is verboden in China, ze zouden me arresteren. En ik wilde liever naar een beschaafd land dan opgesloten zitten in de gevangenis, met een vrouw en twee kinderen buiten.''

Heb je die in de steek gelaten? ,,Ja.''

Je koos voor jezelf? ,,Ik had gehoord dat Nederland het beste land ter wereld is.''

Najaar 1993 nam hij de trein, vertelt Liu Chun (39), en daarna een vrachtwagen. Twee weken later kroop hij de kartonnen doos uit en zakte hij met zijn voeten in de Hollandse klei. Toen het licht werd gaf een boer hem cola en belandde hij bij een Fries asielzoekerscentrum. Daar werd zijn asielverzoek afgewezen en in 1998 moest Liu Chun naar Ter Apel voor een enkeltje Guangxi. Maar ze stuurden hem de straat op, want hij had geen paspoort. ,,Toen vond ik uit dat ik ziek was en kon ik opnieuw asiel aanvragen.'' Tot nu toe zonder succes.

Liu Chun wil niet weg uit Nederland, ook al is hij een Chinees in een vreemd land. Zijn geld gaat op aan medicijnen en de huur van een flatje, voor illegaal werk is hij te ziek en Chinese kennissen brengen hem vitaminen en eten. En als hij de kracht heeft om wel door de stad over de markt te struinen, snapt hij niet wat de mensen zeggen. ,,Jullie zijn spontaan. Maar ik begrijp niks, alleen de Teletubbies.''

Is dit het beschaafde leven waarop hij hoopte?

,,Ja. Ik ben hier een beter mens dan in de Chinese gevangenis.''

Dit is het vijfde portret uit een serie over de 5.000 uitgeprocedeerde asielzoekers.