Rendement met een sterretje

Verzekeraars worstelen nog steeds met de lage marktrente. Het houdt het rendement op beleggingsproducten laag. Er is eigenlijk maar één antwoord: snijden in de kosten.

Aegon moest er stevig voor lobbyen, samen met andere verzekeraars in Amerika, maar uiteindelijk is het dan gelukt: het verplichte minimale rendement op beleggingsproducten is verlaagd. De meeste deelstaten in Amerika, waar Aegon tweederde van de winst behaalt, versoepelden de eis van 3 procent. Hoezo, vrije markt in Amerika.

Bestuursvoorzitter Don Shepard van Aegon toonde zich deze week blij met de versoepeling. Eindelijk kan Aegon spaar- en beleggingsproducten verkopen die minder dan 3 procent jaarrendement garanderen. Verzekeraars hebben met de lage Amerikaanse rente grote moeite om op een rendabele manier financiële producten te verkopen die 3 procent of meer garanderen. ,,We hebben niet veel nadruk gelegd op de verkoop van deze producten'', liet Shepard bij de presentatie van de kwartaalcijfers weten. Bovendien verlaagde Aegon de commissie die zij in de VS aan tussenpersonen betaalt die deze `vaste annuïteiten' aan de man brengen. De ingelegde gelden kwamen in de eerste negen maanden 45 procent lager uit dan in dezelfde periode vorig jaar.

Is dat nu een goede of slechte ontwikkeling? Volgens Aegon hoeft er niet getreurd te worden om de terugval bij polissen waar toch weinig op verdiend wordt. De verzekeraar laat de markt graag aan anderen, aan concurrenten die tegen onaantrekkelijke rendementen marktaandeel van Aegon zouden afsnoepen.

Analist Lukas Daalder van effectenbank Oyens & van Eeghen is niet overtuigd. ,,Aegon heeft er een jaar geleden voor gekozen om zich te concentreren op winstgevende groei. Je zou verwachten dat de terugval in afzet nu al achter de rug is.'' Daalder begrijpt de keuze van Aegon, maar waarschuwt voor de vaste kosten van de verzekeraar. ,,De helft van de kosten zijn personeelskosten. Die moet je terugverdienen. Je kan niet te kritisch blijven of je zou het aantal medewerkers moeten terugbrengen.''

Bovendien kan Aegon niet marktaandeel blijven verliezen, want uiteindelijk hou je niets over. Wie had een paar jaar geleden verwacht dat analisten waarschuwen voor te veel voorzichtigheid bij Aegon? Analist Nick Holmes van de Amerikaanse effectenbank Lehman Brothers sprak donderdag de vrees uit dat Aegon ,,kennelijk niet de intentie heeft haar strategie van lage groei te verlaten''.

De terughoudendheid van Aegon is begrijpelijk. De snelgroeier van de jaren negentig werd na de beurskrach genadeloos afgestraft voor haar bovengemiddelde risicoprofiel. De keuze vorig jaar om kritischer producten te verkopen was min of meer uit nood geboren.

Op de beurs blijft de aandelenkoers van Aegon achter. ING wordt uiteraard geholpen door de bankdivisie, maar doet het volgens Daalder ook als verzekeraar beter dan Aegon. ,,ING weet in de Verenigde Staten wel uit te blinken met de verkoop van winstgevende producten.'' Bij de prijzenslag in Amerika is de kostenbasis volgens Daalder de belangrijkste scherprechter, net als bij de prijzenoorlog tussen supermarkten. Zowel ING als Aegon hebben de afgelopen maanden bedrijfsonderdelen verkocht.

Daalder vermoedt dat ING een betere kostenstructuur heeft dan Aegon, maar dat betekent niet dat hij bij zijn beleggingsadvies minder lovend is over Aegon. ,,We hebben gemengde gevoelens bij Aegon, maar de koers is zo achterop geraakt ten opzichte van concurrenten dat wij het aandeel koopwaardig vinden.''

Het is moelijk voor te stellen dat de Nederlandse overheid of toezichthouder AFM de verzekeringsbranche zou voorschrijven dat een koopsompolis minimaal 3 procent rendement moet bieden. In Nederland is de markt voor beleggingsproducten eerder een walhalla voor verzekeraars: veel beleggingsconstructies zijn fiscaal aftrekbaar, terwijl de kosten ondoorzichtig zijn. De commissies van tussenpersonen zijn onduidelijk. Wat er allemaal aan de strijkstok blijft hangen zien consumenten vaak pas bij de einduitkering van hun polis.

Het nieuwe sociaal akkoord van vorig weekeinde brengt verzekeraars nadrukkelijk in beeld bij de uitvoering van allerhande levensloopregelingen. Aegon liet deze week weten dat zij er helemaal klaar voor is. Misschien hoeven analisten niet zo bang te zijn voor de tragegroeistrategie van Aegon.