Malta 2

In `Fat ladies en giganten' (W&O, 6 nov) schetst Theo Toebosch een effectief beeld van de treurige staat waarin de Maltese archeologie verkeert. Halverwege het stuk worden wij opgevoerd, weliswaar als beschermers van archeologische sites, maar helaas ook als een soort brokkenpiloten die tenslotte een rechtszaak aan hun broek kregen waar ze `om diplomatieke redenen' werden vrijgesproken. De meeste informatie over ons langdurige en intensieve onderzoek wordt (via Toebosch) door de Cambridge-archeologe Caroline Malone opgedist, die ten tijde van ons conflict met de Archeologische Dienst van Malta volstrekt van deze potentaten afhankelijk was.

Ter correctie op het nogal denigrerende beeld dat is ontstaan: wij begonnen in 1986 in Malta, de Engelsen in 1987. Het waren niet zij die de Brochtorff Circle ontdekten, maar een gepensioneerde politieman uit Xaghra, Joe Attard. Wij kregen ons veldwerkcontract met de Archeologische Dienst – overigens afgedwongen door het Ministerie daar – juist doordat men niet langer om de door ons gevonden nederzettingen heenkon. Zij hebben tientallen dozen en zakjes materiaal van ons gekregen, die tot nog toe onbestudeerd in de catacomben van het museum in Valletta staan te verstoffen. Het conflict, inclusief (onrechtmatige) politie-inval en de rechtzaak, ontstond toen er gebouwd werd midden in een van de vroegste neolithische nederzettingen op Gozo. De Archeologische Dienst `dekte' de projectontwikkeling. Later verklaarde een team van Oxford de plek tot een A-site en werd het bouwen stilgelegd.

Dat wij uiteindelijk zijn vrijgesproken zou zijn geweest om `diplomatieke problemen' te voorkomen is een gotspe. We hebben nooit enige steun gehad van Buitenlands Zaken. Normaal is dit soort rechtszaken van de Maltese staat reddeloos verloren, maar de – overigens legendarisch strenge – rechter kon werkelijk niets beginnen met de absurditeit van de beschuldigingen.

Dat Malta `een rotseiland is met bijna geen stratigrafie' is een herhaling van de eeuwige dooddoener van de Archeologische Dienst: een zeer groot deel van de 37 gevonden nederzettingen ligt daar nog keurig gestratificeerd, d.w.z. in opeenvolgende lagen van ouderdom. Dat wij niet in een wetenschappelijk tijdschrift hebben gepubliceerd, maar er voor kozen om in de plaatselijke kwaliteitsmedia en in boekvorm te publiceren, heeft te maken met de blokkade door de Malta-Engeland-connectie. Ook hier dus de totale stagnatie, die Toebosch zo treffend beschrijft.