De Chinese kunstkoper kijkt anders

,,Is dat soms een rivier?'', vraagt een jonge Taiwanese vrouw als ze voor een abstract doek van de Amersfoortse kunstenaar Engelbert L'Hoëst staat. Het typisch Hollandse tafereel hangt in een expositieruimte bij de Keizerlijke Archieven van Peking, en het contrast met de grijze, strenge paleisomgeving kan bijna niet groter.

Peter van Os, die man die het doek naar China bracht, is blij dat ze de rivier als zodanig heeft herkend. ,,Daarvóór zie je de typisch Nederlandse uiterwaarden, en die bruine vlekken zijn de koeien in het landschap'', licht hij enthousiast toe. De vrouw heeft nooit eerder een abstract schilderij gezien en van uiterwaarden heeft ze ook nooit gehoord, maar ze blijft gefascineerd staan kijken.

Kopen doet ze het helaas niet. Peter van Os en zijn vrouw Tineke hebben zo'n tweehonderd werken van moderne Nederlandse kunstenaars naar China gebracht, maar kort na de opening van hun tentoonstelling in Peking hadden ze er pas drie verkocht. ,,Dat valt wel een beetje tegen, ja'', geeft Peter toe. Het kost de Arnhemse galeriehouders ongeveer een ton om het werk in China te etaleren, en dat bedrag komt er op deze manier nog niet bepaald uit. ,,Dat geeft niet. We kijken vooral naar de langere termijn. Ik wil niet na één keer weglopen, ik wil het over een periode van vijf jaar bekijken. Tijdens dit bezoek doen we heel veel nuttige contacten op, en elke zes weken willen we een paar dagen in China zijn'', zegt Van Os, die al ruim vijftien jaar vooral oude Nederlandse kunst aan een Taiwanese klant levert.

,,Van hem heb ik veel geleerd. Chinezen kijken anders. Hij wilde bijvoorbeeld geen schip op een woest golvende zee, want dat schip zou wel eens kunnen omslaan, en dus brengt zo'n schilderij alleen maar ongeluk. Ook een werk met een bleek kindje in een wiegje wilde hij liever niet. Dat kindje zag er te veel uit alsof ze snel dood zou gaan.''

De reden dat Van Os met moderne, en niet met klassieke Nederlandse werken naar China is gekomen, is vooral financieel. ,,Met oude kunst neem je een veel groter risico, die werken zijn veel duurder om te verzekeren. Maar als ik er specifieke vraag naar krijg, ga ik het leveren'', aldus Van Os, die met zijn vrouw wel eens iets anders wilde dan alleen hun galerie in Arnhem. ,,In Nederland is de markt een beetje verzadigd. De groep kopers wordt kleiner, veel mensen hebben geld verloren op de beurs. Hier is de markt veel groter en dynamischer'', aldus Tineke van Os.

Van Os is niet de enige met belangstelling voor de Chinese markt. Sotheby's en Christie's zouden graag veilingen in China organiseren, maar de toestemming daarvoor ontbreekt nog. Chinese kopers hebben onder meer veel interesse om hun eigen Chinese porselein terug te kopen. Dan gaat het niet om porselein dat speciaal voor de westerse markt is gemaakt, het zogeheten `Chine de commande', maar om `echt' Chinees porselein dat in het buitenland is beland.

Van Os heeft een andere droom. ,,Als ik hier een Van Gogh zou kunnen verkopen, dan zou mijn naam onmiddellijk gevestigd zijn. De vraag en het geld zijn er zeker, maar ja, waar haal je vandaag de dag nog een echte Van Gogh vandaan?''